Αρχείο Κριτικών 2016-17

Κριτική | Letter to a Man

Κριτική | Letter to a Man

Διαβάστε την κριτική στον ιστοχώρο του Βακχικόν

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Η Δημοκρατία στην Αμερική

Κριτική | Η Δημοκρατία στην Αμερική

Διαβάστε την κριτική στον ιστοχώρο του Βακχικόν

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Evita

Κριτική | Evita

Τέσσερα χρόνια πριν την κρίση στα Φώκλαντ κι ενώ η Θάτσερ αναρριχάται στην πρωθυπουργία, το hit του West-End αναδεικνύεται η Εvita των Andrew Lloyd Webber και Τim Rice. Τυχαίο; Ίσως. Το σίγουρο είναι πάντως πως ο μύθος της Εύας Ντουάρτε, της θρυλικής Santa Evita των Αργεντίνων ντεσκαμιζάδος έμελλε να επικρατήσει και να διαμορφώσει το πολιτικό credo του περονισμού, που διαχρονικά -και για πόσο ακόμα άραγε;- ευαγγελίζεται την ήπια αλλαγή των συσχετισμών προς όφελος των κοινωνικά  αποκλεισμένων. Μια πολιτική παρακαταθήκη που αναμφισβήτητα, όμως, συνοδεύτηκε από άμετρο λαϊκισμό, διασπάθιση δημόσιου χρήματος, νεποτισμό, φαυλοκρατία και φίμωση του Τύπου…

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Η δύναμη του σκότους

Κριτική | Η δύναμη του σκότους

Ανακαλύπτοντας όψιμα τη δραματουργία ο Λέβ Νικολάγιεβιτς Τολστόι (1828-1910) είδε το θέατρο ως πεδίο όπου η αισθητική καθίσταται μέσο έκφρασης της ηθικής. Τα έργα του, ουσιαστικά σκηνικές παραβολές, μεταγγίζουν ατόφιο το θρησκευτικό συναίσθημα στη βάση μιας μανιχαϊστικής θεώρησης του κόσμου με τυπική επωδό το ξύπνημα της ναρκωμένης συνείδησης. Ήρωές του όπως ο Νικήτας της “Δύναμης του σκότους” (1886) και ο Φέντια του “Ζωντανού πτώματος” (1900), ενσαρκώνουν τη συνθηκολόγηση με τη δύναμη του πονηρού που συνοδεύεται από το καθαρτικό φως μιας εσωτερικής ανάφλεξης.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Θερισμός

Κριτική | Θερισμός

Πέντε άνθρωποι σε ένα πολυτελές resort “πενήντα επτά αστέρων” του Ακαπούλκο. Καυτός ήλιος που εισδύει ως τα κόκκαλα, τροπικά φυτά, αλκοόλ, ηδονιστικές μελωδίες, το “βασανιστικό” δίλημμα “πλαζ ή πισίνα” και ραστώνη μέχρι τελικής πτώσης συνθέτουν το ιδανικό περιβάλλον απόδρασης, την απόλυτη “Αrcadia” για σύγχρονους πρωταγωνιστές της ζωής. Όμως αργά και σταθερά όλα υπονομεύονται. Η ίδια η “ζωή” πρωτίστως. Τα κινητά ηχούν διαδοχικά και επίμονα και η οικτρή πραγματικότητα εισβάλλει σαν ολετήρας στον παραδείσιο κόσμο. Επιτακτικά ερωτήματα, αμφισβήτηση και επιθυμία για καταφυγή σε μια περιοχή της ύπαρξης όπου τίποτε παραδεδεγμένο δεν την παραμορφώνει και απειλεί την ηρεμία της, εκρήγνυνται ανάμεσα από απεραντολογίες δίκην εσωτερικών μονολόγων ή απευθύνσεων. Στο τέλος, καμμία λύση δεν φαντάζει λυτρωτική όσο ο θερισμός: ο θάνατος μιας ατελούς, ανικανοποίητης και βυθισμένης στο τέλμα πορείας, η κατάληξη ενός ταξιδιού που εκκινεί βίαια με την αποκοπή του ανθρώπου από τη μήτρα και τη μετάβαση σε ένα κόσμο που ανακυκλώνει τη μαρτυρική αιώρηση ανάμεσα στην αλήθεια και την ψευδαίσθηση, την επίγνωση και τη χίμαιρα.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Πλατεία Ηρώων

Κριτική | Πλατεία Ηρώων

Στην «Πλατεία Ηρώων» (1988) του Τόμας Μπέρνχαρντ (1931-1989) όλα έχουν συντελεστεί από πριν. Τα πρόσωπα καλούνται να διαχειριστούν τα μετά: μια αυτοκτονία, στην πραγματικότητα όμως την τραυματική ιστορική μνήμη. Αθέατος πρωταγωνιστής ο εβραϊκής καταγωγής καθηγητής Σούστερ. Χρόνια αυτοεξόριστος, επαναπατρίζεται στη Βιέννη, χτίζει νέα καριέρα μέχρι να δει τα γεγονότα να επαναλαμβάνονται: Ένας επιλήσμων λαός, ο άλλοτε ναζί Kurt Waldheim στην Προεδρία, ο αντισημιτισμός να ανασυντάσσεται και οι ζητωκραυγές για το Anschluss (1938) στη Heldenplatz να αναπαράγονται ως εφιαλτική παραίσθηση. Στο κατώφλι μιας νέας αυτοεξορίας ο Σούστερ δίνει τέλος στη ζωή του...

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Καλιγούλας

Κριτική | Καλιγούλας

Το στοιχείο της διανοητικής κατάστασης του Καλιγούλα αποδεικνύεται για το ομώνυμο έργο  του Albert Camus (1913-1960) η λυδία λίθος της απόδοσής του και το κύριο μέσο ερμηνείας του παραλόγου, έτσι όπως το ορίζει ο μεγάλος Γάλλος συγγραφέας, ως σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη του νου για συνοχή και στο χάος του κόσμου που ο νους συλλαμβάνει. Αν και o Patrice Pavis απορρίπτει την άμεση διασύνδεση των έργων του Camus με το παράλογο θεωρώντας, εντούτοις, τους ήρωές τους φιλοσοφικά φερέφωνά του, είναι αναγνωρίσιμη στη μεταμορφωτική διαδικασία του Καλιγούλα η δραστική επενέργειά του.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Δον Ζουάν

Κριτική | Δον Ζουάν

Αντέχουν «κλασικά» κείμενα στη «θερμοκρασία» του μεταμοντερνισμού, o οποίος αξιοποιώντας τα εργαλεία του θεάτρου για να το αποδομήσει συνιστά ταυτόχρονα και μια αναστοχαστική διεργασία πάνω σε όλα τα θεατρικά σημεία; Είναι αποτελεσματική, στην περίπτωσή τους, μια κλειστή συνθήκη που δεν αρκείται στην αφήγηση αλλά ταλαντεύεται ανάμεσα στο κείμενο, την παραστατικότητα, το συλλογισμό και την κριτική γύρω από τα εκφερόμενα και το σκηνικό φαινόμενο; O Roland Barthes τονίζει ότι «το Κείμενο δε νοείται ως κάτι χρονικά προσδιορίσιμο […], αποτελεί δε ένα μεθοδολογικό πεδίο [...] και δε δοκιμάζεται παρά σε μια εργασία, μια παραγωγή (Εικόνα-Μουσική-Κείμενο εκδ. Πλέθρο).

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Ριχάρδος Β '

Κριτική | Ριχάρδος Β '

Είναι εφικτή η πλήρης χειραφέτηση ενός μετα-δράματος από το δραματικό λόγο; Ο Γερμανός θεωρητικός του θεάτρου Hans-Thies Lehmann, θεμελιωτής του όρου post-drama εξηγεί ότι παρά την αποσπασματοποίηση του κειμένου, την απομάκρυνση από το κέντρο βάρους του μύθου και της δράσης και τη στροφή στην καταγραφή περισσότερο μιας κατάστασης ή συνθήκης, την τμηματική δομή που διαρρηγνύει μια αισθητική ολότητα παραπέμποντας περισσότερο στη λειτουργία του ονείρου και τη θεώρηση της σωματικότητας του ερμηνευτή ως αυτόνομο εργαλείο πέρα από επίκτητα καταγεγραμμένες σε αυτή πολιτισμικές πληροφορίες, τη συνειρμική διαδικασία στην οποία υποβάλλεται ο θεατής, τη μουσικότητα λέξεων, συμβόλων, σκηνικών σχημάτων, εικόνων και κινήσεων και την ώσμωση του φανταστικού με το πραγματικό, το μετα-δράμα παραμένει, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σε συνάρτηση με το δραματικό κείμενο-οδηγό.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Λεωφορείο ο Πόθος

Κριτική | Λεωφορείο ο Πόθος

Ρεαλιστής στην αποτύπωση του πολιτικοκοινωνικού κατεστημένου, νατουραλιστής εστιάζοντας στο ασυμβίβαστο ατόμου-περιβάλλοντος, ποιητής σμιλεύοντας την υπερβατική φύση των προσώπων του, συμβολιστής δίνοντας στην ποίησή του τη μελαγχολική λάμψη ονειρικών εικόνων, ο Τέννεσση Ουΐλλιαμς εκπροσωπεί ένα δραματουργικό ιδίωμα τόσο σύνθετο όσο και αδιαίρετο.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Επικίνδυνες σχέσεις

Κριτική | Επικίνδυνες σχέσεις

 

Οι «Επικίνδυνες σχέσεις» (1782) του Pierre Choderlos de Laclos (1741-1803) είναι ένα επιστολιμαίο μυθιστόρημα που εκδόθηκε επτά χρόνια πριν τη Γαλλική Επανάσταση και προκάλεσε σάλο με τις ανατριχιαστικές αποκαλύψεις για τον έκλυτο βίο της Γαλλικής Αριστοκρατίας. Σε μια εποχή συμπιεσμένης αντίδρασης από τη βάση της κοινωνικής πυραμίδας που επωμιζόταν τα βάρη χωρίς δικαίωμα λόγου στη διακυβέρνηση και όπου οι πλέον δρώσες παραγωγικές τάξεις στέναζαν κάτω από τις αυθαιρεσίες του Βασιλιά, ο Laclos αποσύρει βίαια το παραπέτασμα αποκαλύπτοντας στους «κοινούς θνητούς» τον εκτραχηλισμό εκείνων που διασκεδάζουν την πλήξη τους επιδιδόμενοι σε ανελέητα παιχνίδια ελέγχου συνειδήσεων και κυριαρχίας. Με αιχμή του δόρατος τα πάθη και τη σεξουαλικότητα, που συνιστούν την αχίλλειο πτέρνα της ανθρώπινης φύσης και το μοχλό χειραγώγησής της, αναδεικνύονται τόσο το στοιχείο της ίντριγκας, ως κεντρικός πυρήνας του έργου, όσο και οι διανοητικοί και ψυχολογικοί μηχανισμοί που συνεργούν για να τη φέρουν εις πέρας, αντανακλώντας ταυτόχρονα την εγγενή ανάγκη για επιβολή και μάλιστα ως νοητή προέκταση των ακραίων ιδεολογιών που παίρνουν σάρκα και οστά στην άσκηση της εξουσίας.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Δεύτερη φωνή

Κριτική | Δεύτερη φωνή

Ρεαλιστικό θέατρο ή σύγχρονη ηθογραφία, θέατρο επικαιρότητας ή κοινωνικής διαμαρτυρίας, πολιτικό θέατρο, τι από όλα; Τίποτε από αυτά δεν προσιδιάζει στο τελευταίο πόνημα των Θ. Παπαθανασίου-Μιχ. Ρέππα «Δεύτερη φωνή» στο θεάτρο Αποθήκη σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη. Προσπάθεια απλά να αποδοθούν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, να τεθούν τα δάκτυλα επί των τύπων των ήλων για την κακοδαιμονία του «τέρατος» που λέγεται Ελλάδα και η οποία λίγοολύ τρέφεται από τα σπλάχνα του παραδοσιακού μοντέλου της «αγίας», όσο και ανίερης, παραδοσιακής οικογένειας, τις ατελείς και μαραζωμένες ιδεολογικές αναφορές, τους παροξυσμούς αίολων, ευφάνταστων οραμάτων, τους καμποτινιμούς των επιτήδειων και από άλλα τινά.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Τι απέγινε η Μπέημπι Τζέην

Κριτική | Τι απέγινε η Μπέημπι Τζέην

Η βιομηχανία θεάματος στην Αμερική επένδυσε κατά κόρον στα παιδιά-θαύματα. Ανάγκη αφενός να διευρυνθεί το κοινό της 7ης Τέχνης από τη μεγάλη κινστέρνα της μέσης αμερικανικής οικογένειας, προσπάθεια αφετέρου να αποδειχθεί το πώς ένα μικρό παιδί μπορεί να συνυπάρξει επί ίσοις όροις ή να λειτουργήσει εξίσου άρτια με ώριμους καλλιτέχνες, διαρρηγνύοντας τη φυσική συνθήκη της ηλικίας και δημιουργώντας πρότυπα λιλιπούτειων ηρώων.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Πυγμαλίων - Ωραία μου κυρία

Κριτική | Πυγμαλίων - Ωραία μου κυρία

Ο George Bernard Shaw (1856-1950) θεωρείται ο μεγάλος φάρος της αγγλόφωνης δραματουργίας των νεώτερων χρόνων. Συγγραφέας, δοκιμιογράφος, θεατρικός και μουσικός κριτικός ενσωμάτωσε στα έργα του ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών, πολιτικών, αισθητικών και φιλοσοφικών προβληματισμών και κατέστη ο οραματιστής των εξελίξεων που προμηνύονταν με την έλευση του 20ου αιώνα.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Ήταν όλοι τους παιδιά μου

Κριτική | Ήταν όλοι τους παιδιά μου

Η πρόσληψη της δραματουργίας του Άρθουρ Μίλλερ (1920-2005) σήμερα ξεπερνά τα στεγανά του πολιτικού θεάτρου και αποκτά νόημα αν ανατρέξει κανείς στις βασικές αρχές επανακαθορισμού του τραγικού προσώπου όπως ο σπουδαίος αμερικανός συγγραφέας τις διατύπωσε το 1949 στο δοκίμιο «Η Τραγωδία του κοινού Ανθρώπου»: «Τραγικός ήρωας είναι ο απλός άνθρωπος που συγκρούεται με τον ηθικό νόμο και που με κίνδυνο της ζωής του διεξάγει τον αγώνα για αξιοπρέπεια..»

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Mamma Mia !

Κριτική | Mamma Mia !

Δεν είναι πρώτη φορά που ο Benny Andersson και ο Bjorn Ulvaeus των ABBA επιχείρησαν να κάνουν μιούζικαλ. Το 1984, η συνεργασία τους με τον Tim Rice, πρώην λιμπρετίστα και στενού συνεργάτη του AndrewLloyd Webber, έδωσε το «Chess», που αν και «περπάτησε» δισκογραφικά και έτυχε καλής αποδοχής στο West End απέτυχε παταγωδώς στο Broadway. Θα περάσουν χρόνια μέχρι να έρθει το «Mamma Mia», ένα στόρι με εξωτικό φόντο, ενδεδυμένο με τις κλασικές διαχρονικές μελωδίες του θρυλικού συγκροτήματος αλλά και με ένα εξόχως ενδιαφέρον μήνυμα: «Οι μεγάλες αποφάσεις στη ζωή δεν έχουν νόημα εάν πρωτίστως δεν έχεις κατακτήσει την αυτογνωσία και δεν έχεις αναμερτηθεί με τις δυνάμεις σου και τον κόσμο γύρω σου».

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Η Επανένωση της Βόρειας με τη Νότια Κορέα

Κριτική | Η Επανένωση της Βόρειας με τη Νότια Κορέα

Τίποτε γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις και πολύ περισσότερο από την αγάπη δεν είναι απλό, πεζό ή γελοίο.  Παρά το γεγονός ότι ο Jöel Pommerat αποσυμπιέζει τα πράγματα χαρακτηρίζοντας «απλό έργο» την «Επανένωση της Βόρειας με τη Νότια Κορέα» στην ουσία αφήνει να μιλήσει η ίδια δυναμική του και το πως επενεργεί στην καρδιά του καθένα μέσα στη βουβή, σκοτεινή αίθουσα. Και εκεί είναι που ο συγγραφέας κερδίζει το στοίχημα περισσότερο από όσο σε μια ανάγνωση του κειμένου του.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Αστροφεγγιά

Κριτική | Αστροφεγγιά

Μια παρέα νεαρών στις πιο κρίσιμες και επώδυνες στιγμές της ελληνικής Ιστορίας. Χαρακτήρες ετερόκλητοι με διαφορετικές ταξικές αφετηρίες και οράματα συναντώνται ονειρεύονται, ελπίζουν και ερωτεύονται κάτω από το φως των αστεριών, κοινός για όλους ορίζοντας έμπνευσης, αναζήτησης και λύτρωσης από το ζόφο της πραγματικότητας. Νεανική ορμή και σφρίγος που άλλοτε ξεχειλίζουν και επικρατούν επάνω στις γκρίζες σκιές της εθνικής περιπέτειας και άλλοτε λυγίζουν και συνθηκολογούν. Μια ανθρωπογεωγραφία σπαρμένη από φιλίες-φυλακές βραδυφλεγών αισθημάτων, μοναχικές ή παράλληλες πορείες, σχέσεις γενναιοδωρίας, ανταγωνισμού και αναπόδραστων εκρήξεων, ανερμάτιστες συμπεριφορές απελπισίας και σύγχυσης, νίκες αλλά και συντριβές.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Άμλετ

Κριτική | Άμλετ

Ο «Άμλετ» (1601) συνιστά την τραγική ιστορία του ανθρώπου που προδίδεται από την ιδεολογία του. Επιστρέφοντας από το Βίττενμπεργκ, λίκνο της διανόησης του καιρού του Σαίξπηρ (1564-1616) και προσφιλής σπουδαστικός προορισμός των Δανών, μεταφέροντας στις «αποσκευές» του την ανθρωποκεντρική θεώρηση του κόσμου και το θαυμασμό για το μεγαλείο του «αριστουργήματος της πλάσης» (όπως αποκαλεί τον άνθρωπο) και το πνεύμα του, ο Άμλετ προσκρούει βίαια στον αναχρονιστικό κόσμο της βίας και του αυταρχισμού της μεσαιωνικής παράδοσης. Και αυτή η πρόσκρουση, καθώς τον αφορά στον υπέρτατο βαθμό γίνεται τόσο εκκωφαντική που διαπερνά τα στεγανά της ατομικής του συνείδησης ακινητοποιώντας εντός του κάθε ενεργητική δύναμη. Βυθίζεται στο μηδενισμό αποκηρύσσοντας οτιδήποτε σηματοδοτεί τη ζωή (μητέρα, έρωτα, εγκόσμιες απολαύσεις),  φλερτάρει με την αυτοχειρία και εκκινεί έναν εκ νέου ακανθώδη προσωπικό αγώνα κατάκτησης της Γνώσης. Ενδύεται μια «τρέλα»-στρατήγημα για να διέλθει τις συμπληγάδες του ακραίου συνωμοτικού μηχανισμού της Αυλής, ενός σατανικού οργουελικού μικρόκοσμου, προτάσσει τη σκέψη και το συλλογισμό σταθμίζοντας ενδελεχώς τα ηθικά κριτήρια μιας επικείμενης πράξης και στο τέλος συντρίβεται μέσα σε έναν κύκλο αίματος, ως θύμα του παλαιού μονολιθικού συστήματος επιβολής αλλά και την ίδια στιγμή ως ανυπέρβλητος ήρωας-υπερασπιστής του ανθρώπου.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Το ψέμα

Κριτική | Το ψέμα

Ο Florian Zeller (γεν. 1979) θεωρείται το «τρομερό παιδί» του σύγχρονου γαλλικού θεάτρου. Είκοσι πέντε χρόνων συστήνει στο κοινό το πρώτο του έργο «L’Autre» και απογειώνεται. Γίνεται ο αγαπημένος συγγραφέας του βετεράνου του μπουλβάρ Pierre Arditi, για τον οποίο, μάλιστα, γράφει κατά παραγγελία το « La Vérité» καθώς και το «Le Mensonge» που παρουσιάστηκε πέρσι στο Théâtre Edouard VII. Με τον άλλο παλαίμαχο ηθοποιό Robert Hirsch, πρωταγωνιστή στη μεγάλη επιτυχία του «Le Père», συνεργάζεται αυτή τη σεζόν στη νέα δημιουργία του «Avant de s’envoler» στο Théâtre de l’œuvre.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Το πράσινό μου το φουστανάκι

Κριτική | Το πράσινό μου το φουστανάκι

Ωμός παραληρηματικός in-yer-face λόγος, νευρωτικός βερμπαλισμός μεταξύ ψυχαναλυτικού ημερολογίου και φιλοσοφικού δοκιμίου, ιλιγγιώδεις συνειρμικές εμπειρικές ή φαντασιακές εικόνες, ανακλαστικές σωματικές αντιδράσεις, προσωπικές ιστορίες καθημερινής τρέλας που οικουμενικοποιούνται αναδίδοντας τοξικές, ανεξερεύνητες αλήθειες, αισθητική που διαρρηγνύει νόρμες ανατέμνοντας τα "εσώψυχα" κειμένων και προσώπων, χαρακτηρίζουν λίγο-πολύ το ξεχωριστό και ευδιάκριτο ιδίωμα της Λένας Κιτσοπούλου.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Αυτός και το πανταλόνι του

Κριτική | Αυτός και το πανταλόνι του

Αυτός. Ένας άνθρωπος και κάθε άνθρωπος που μοιράζεται τη μοναξιά του με τις μνήμες. Γλυκόπικες μνήμες, πρόσωπα, αναθυμιάσεις και γεύσεις μιας ζωής από την οποία στο τέλος περισσεύει ένας εγκλεισμός.Εκλεισμός σε ένα μικρό σύμπαν πραγμάτων, μονότονων επαναλήψεων, καταθλιπτικών, φανταστικών ανακλήσεων με μια απροσδιόριστη βουβή προσμονή. Όσο η κλωστή αρνείται πεισματικά να περάσει από τη βελόνα, το πανταλόνι, το μοναδικό του ίσως, θα παραμείνει τρύπιο. Όπως και η ζωή του. Ανεκπλήρωτη, ατελής. Χωρίς αυτό το πανταλόνι δεν μπορεί να συνεχίσει. Και η κλωστή που αρνείται να υποκύψει μοιάζει ακριβώς με ό, τι δεν καταφέρνει να λυγίσει στο χρόνο...  

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Ο πίθηκος του Κάφκα

Κριτική | Ο πίθηκος του Κάφκα

Ο Κάφκα στην "Αναφορά σε μια Ακαδημία" (1917) αντιστρέφει τους όρους της "Μεταμόρφωσης". Αντί μεταμόρφωση ανθρώπου σε ζώο, ο πίθηκος Κόκκινος Πέτερ από τη Χρυσή Ακτή, τραυματισμένος από πυροβολισμούς μιας αποστολής της εταιρείας Χάγκενμπεκ και φυλακισμένος σε ένα κλουβί με προορισμό κάποιο ζωολογικό κήπο ή τσίρκο του Αμβούργου, αποφασίζει να υιοθετήσει ανθρώπινη συμπεριφορά ως μια συνειδητή διέξοδος αντί της επιλογής της ελευθερίας. Σε μια εποχή παροξυσμικής ανάπτυξης της αποικιοκρατίας των ισχυρών κρατών, ο Κάφκα, καταφεύγοντας σε μια γραφική αλλά αφάνταστα γλαφυρή και νοηματοδοτημένη παραβολή, στρέφει τον προβολέα στον άνθρωπο που καλείται να ενσωματωθεί σε μια άλλη πραγματικότητα αλλάζοντας ταυτότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Ο γείτονάς μου Ναπολέων Λαπαθιώτης

Κριτική | Ο γείτονάς μου Ναπολέων Λαπαθιώτης

Τον υποφωτισμένο χώρο, τύπου black box, του bijoux de kant hood, πλημμυρίζει η δωρική φωνή της Μπέλλου. Ξαφνικά ανακαλύπτεις ότι από αυτήν τη χιλιοακουσμένη φωνή ξεχειλίζουν περίεργοι αρμονικοί που δεν είναι εφικτό να γίνουν αντιληπτοί από τα ηχεία των ραδιοφώνων. Η αντήχησή τους στο μικρό χώρο τού προσδίδουν δυσανάλογη προς τις διαστάσεις του δυναμική. Επιπλέον, έχεις την αίσθηση ότι το θρυλικό λαϊκό άσμα "Το μινόρε της αυγής" το ακούς για πρώτη φορά ή τουλάχιστον ότι το ανακαλύπτεις εκ νέου.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Ο ήχος του όπλου

Κριτική | Ο ήχος του όπλου

Ένα όπλο που σκοτώνει πριν καν εκπυρσοκροτήσει. Ένα όπλο του οποίου ο βουβός ήχος πλανάται ως εν δυνάμει απειλή και φαντασίωση συνεπαίρνοντας νεανικές ψυχές ακινητοποιημένες στο τέλμα. Ένα όπλο που όσο κρύβεται τόσο περισσότερο δηλώνει την παρουσία του ως επικείμενη έκρηξη μιας ζωής που σχοινοβατεί στο κενό, μιας κοινωνίας με οριακές αντοχές, εξαντλημένης από το "αποστεωμένο" αξιακό της οπλοστάσιο. Μια γυναίκα σε σύγχυση παραδομένη άνευ όρων στις τυφλές επιταγές, τις προκατασκευασμένες επιλογές κι επιθυμίες ενός υδροκέφαλου οικογενειοκρατικού συστήματος. Ένας νέος ενώ μετατρέπεται σε έναν ακόμα κρίκο στην αλυσίδα της ομογενοποιημένης κοινωνικής συνθήκης, κερδίζει σταδιακά την αυτοσυνειδησία του διψώντας για ελευθερία και αυτοπραγμάτωση. Μια νεαρή γυναίκα οχυρώνεται πίσω από τις συμβάσεις χτίζοντας σαν αράχνη σχέσεις εξάρτησης. Μια άλλη ωριμότερη συνθηκολογεί με την πεζότητα της καθημερινότητας. Αυτή είναι η μικρή και ταυτόχρονα ανατριχιαστική ανθρωπογεωγραφία του "Ήχου του όπλου" της Λούλας Αναγνωστάκη, τραγικά αναγνωρίσιμη και σταθερά ανακυκλούμενη, που μέσα στο επίπλαστο παραισθησιογόνο κλίμα μιας προεκλογικής φιέστας με πρωταγωνιστή ένα κενό περιεχομένου και χρεοκοπημένο πολιτικό σύστημα, επανατροφοδοτεί, σαν άλλος Σίσυφος, τα αδιέξοδά της και τις απατηλές ελπίδες της.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Από πρώτο χέρι

Κριτική | Από πρώτο χέρι

Το "Από πρώτο χέρι - Μια παράσταση για τα καπνά" της Γεωργίας Μαυραγάνη, σε παραγωγή του Μικρού Θεάτρου Αγρινίου, που παρουσιάζεται στο Θέατρο Θησείον - Ένα Θέατρο για τις Τέχνες είναι μια performance που στηρίζεται σε ντοκουμέντα χωρίς να είναι θέατρο-ντοκουμέντο. Κι αυτό γιατί α. η performance ως είδος συμπεριλαμβάνει τη χρήση μεικτών μέσων χωρίς να ταυτίζεται απαραίτητα με το θ.-ντοκουμέντο β. το θ.-ντοκουμέντο εγείρει άλλης τάξεως ζητήματα, με πρώτο και κύριο την παρέμβαση της θεατρικής συνθήκης, ήτοι του αναπαραγωγικού μέσου της υποκειμενικότητας του ηθοποιού που αναπόφευκτα παραμορφώνει την αυθεντικότητα του ιστορικού γεγονότος, και από εκεί και πέρα ο βαθμός εξυπηρέτησης του ιστορικού γεγονότος ως τέτοιου, στη διαδικασία σκηνικής αναμετάδοσης και αναπαραγωγής του, ορίζει τελικά -και κατά περίπτωση- αν έχουμε να κάνουμε με όρους θ.-ντοκουμέντου, πόσο μάλλον που εδώ έχουμε πλείστες όσες διογκώσεις (ευθείς ή υπαινικτικούς κωμικούς τόνους, έντονη μιμική και σωματικότητα -αν και με διαφωτιστικά ψήγματα μπρεχτικού Gestus- και κάποια μικρή δόση διάδρασης) γ. θεματολογικά ακουμπά περισότερο στο πολιτικό θέατρο (είναι σαφής η πολιτική στόχευση) δίκην ρετροσπεκτίβας αλλά και με χαρακτηριστικά επικαιροποίησης (λέγοντας πολιτικό θ. ουδόλως υπονοούνται τα ιστορικά μοντέλα τύπου Πισκάτορ κλπ, καθώς αυτές οι φόρμες ανήκουν πλέον στην επεξεργαστική μνήμη του σύγχρονου καλλιτέχνη και θα ήταν άτοπο να αποδοθούν σήμερα αυτούσια). δ. η λειτουργία του χρονολογίου στην ενότητα των ιστορικών γεγονότων είναι αποσπασματική, σχηματική ή επιμέρους κομβική, έτσι που η ιστορική καταγραφή -εν προκειμένω οι σταθμοί του αγώνα της ελληνικής καπνεργατικής τάξης- να καλύπτει μεγαλύτερη έκταση προκειμένου να χτίσει γέφυρες με το σήμερα στερώντας τη δυναμική του εκάστοτε εξεταζόμενου ντοκουμέντου.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Φρουρά στο Ρήνο

Κριτική | Φρουρά στο Ρήνο

Ο βετεράνος στον αγώνα ενάντια στα ολοκληρωτικά καθεστώτα Κούρτ Μίλερ επισκέπτεται με την οικογένειά του το πατρικό της γυναίκας του στην Αμερική με την ελπίδα ότι θα αποσοβήσει τους κινδύνους που διατρέχει από την αντιστασιακή του δράση που έχει στόχο το ναζισμό. Τα πράγματα, ωστόσο, εξελίσσονται διαφορετικά καθώς έρχεται αντιμέτωπος με την οικτρή πραγματικότητα ότι ο φασισμός εμφωλεύει παντού, ακόμη και σε συνθήκες ελευθερίας και δημοκρατίας, βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος μέσα στους δαιδάλους της ανομίας, της βρώμικης συναλλαγής, του εκβιασμού.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική | Η αρρώστια της νιότης

Κριτική | Η αρρώστια της νιότης

Ο Μπρούκνερ θεωρείται επίγονος του εξπρεσιονισμού παρότι αρχίζει να δρα δραματουργικά όταν ήδη πια έχει κάνει την εμφάνισή της η "Νέα Αντικειμενικότητα". Άλλωστε, ο εξπρεσιονισμός στην ιστορία του θεάτρου -από τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αι. και ακόμη μέχρι και σήμερα- είναι περισσότερο ένα σύνολο εργαλείων και τεχνικών με χρήση και λειτουργία κατά το δοκούν παρά μια αποκρυσταλλωμένη σχολή. Έτσι, ο Μπρούκνερ, όπως και ο φίλος του Χόρβατ, δανείζεται από τον εξπρεσιονισμό τη βασική λειτουργία της αποτύπωσης της εσωτερικής "κραυγής" (Skrik) του ατόμου (κατά το πρότυπο του πίνακα του Μουνκ) από τη σύγκρουσή του με την πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα, αντιστρέφοντας τη θέση του προβολέα και δείχνοντας μια εκ των ένδον υποκειμενικότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Ριχάρδος ΙΙΙ

Κριτική | Ριχάρδος ΙΙΙ

Με τον Ριχάρδο Γ' ο Σαίξπηρ χαρτογραφεί το πρόβλημα της εξουσίας όπως αυτό συνυφαίνεται με τους δαιδάλους της ανθρώπινης φύσης και ενσαρκώνει τη δύναμη του Κακού. Η εξουσία και η με κάθε τρόπο διεκδίκησή της στοιχειώνουν στην κυριολεξία την ιστορία της Γηραιάς Αλβιόνας και οπωσδήποτε η περίπτωση του δαιμονικού Ριχάρδου δεν είναι η μόνη. Ωστόσο, η συγκεκριμένη τραγωδία συσπειρώνει στοιχεία που παραπέμπουν στη λαϊκή παράδοση της Βρετανίας -γραπτή και προφορική- γεγονός που ενδυναμώνει και δραματουργικά το εγχείρημα του Σαίξπηρ. Γιατί οπωσδήποτε μια παράθεση ιστορικών γεγονότων όσο ευφάνταστη και ηρωϊκή και αν είναι, πάντοτε έχει ανάγκη το καρύκευμα του δημιουργού για να καταστεί πιο παραστατική, αν όχι αμφιλεγόμενη και άρα θεατρικά πιο ενεργή. Κάτι που συνέβη σίγουρα με τον Ριχάρδο Γ' και όχι τόσο με τον Ερρίκο ΣΤ' (1,2,3).

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Το κουκλόσπιτο

Κριτική | Το κουκλόσπιτο

Γλωσσικό ζήτημα 

Μετά το επιδημικό κύμα της Μαύρης Πανώλης που ουσιαστικά αποδεκάτισε την κραταιά μέχρι τα μέσα του 14ου αι. Νορβηγία και τη διάλυση της Ένωσης του Κalmar μεταξύ Δανίας, Νορβηγίας και Σουηδίας, η Νορβηγία τέθηκε υπό την ηγεμονία του Βασιλείου της Δανίας. Ωστόσο, παρά τις όποιες εξουσίες θεσμικού χαρακτήρα που της παραχωρήθηκαν, είχε υποστεί ένα σοβαρότατο πλήγμα. Είχε απωλέσει το βασικό της πολιτιστικό οπλοστάσιο, τη γλώσσα της. Μια γλώσσα, από τις αρχαιότερες του κόσμου, της οποίας τα ίχνη θα διασωθούν στη σκαλδική ποίηση και στα sagas της Ισλανδίας. Η Ένωση Δανίας-Νορβηγίας κατέστησε την Κοπεγχάγη μορφωτικό και πολιτιστικό κέντρο με συνέπεια τη δημιουργία της bokmål, μιας μικτής διαλέκτου με δανικά και νορβηγικά στοιχεία, που θα επικρατήσει καθόλη τη διάρκεια των 290 ετών της επικυριαρχίας των Δανών (που έληξε τυπικά το 1814), και η οποία μέχρι και σήμερα αποτελεί την κύρια διάλεκτο της χώρας, παρά το γεγονός ότι ήδη από το 1848 ο Ivar Aasen είχε θεμελιώσει τα nynork, τα νέα νορβηγικά, επιχειρώντας την αναγέννηση της γλωσσικής κληρονομιάς της χώρας και την επανασύνδεσή των Νορβηγών με το πολιτισμικό τους παρελθόν. Ωστόσο, η επικράτηση της bokmål είχε επιφέρει μια σημαντική αλλοίωση στην ψυχοσύνθεση και τα ιδιαίτερα  χαρακτηριστικά του λαού. Βιώνοντας ένα είδος πολιτισμικού ευνουχισμού, μέσα σε συνθήκες ζωής δύσκολες, με αντίξοες καιρικές συνθήκες και υπό το άγρυπνο, αυστηρό βλέμμα του λουθηρανισμού οι Νορβηγοί έγιναν εσωστρεφείς και επιφυλακτικοί.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Άγριος Σπόρος

Κριτική | Άγριος Σπόρος

Ο "Άγριος Σπόρος" του κου Γιάννη Τσίρου διαθέτει μια ρεαλιστική στόφα αλλά και μια τάση να την ξεπεράσει. Πίσω από τη χαρακτηριστική τυπολογία, την αποτύπωση του νεοελληνικού λεκτικού και συμπεριφορικού κώδικα και τη δράση μετατοπισμένη στο ψυχολογικό πεδίο, μέσα σε συνθήκες, σχεδόν, έλλειψης βαρύτητας, όπου χώρος και χρόνος μοιάζουν περίπου αφηρημένες έννοιες ή αναγκαίες συνθήκες, το όλο εγχείρημα μετατίθεται εν τέλει στη σφαίρα του υπαρξιακού δράματος, πάνω στη σχέση ατόμου-κόσμου, στοιχείο που ακουμπά στο μπεκετικό Παράλογο.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Η Παρεξήγηση

Κριτική | Η Παρεξήγηση

Η διανομή για την περίοδο 2016-17 έχει αλλάξει. Η παρούσα κριτική αφορά τη διανομή της περιόδου 2015-16

Πέρα από την ομοιότητα της "Παρεξήγησης" με την "Έκπληξη" του Πολωνού Karol-Hubert Rostworowski, ο Albert Camus (1913-1960) καταφέρνει να συγκεράσει τις αριστοτελικές αρχές του δράματος με το στοιχείο του παραλόγου. Ένα παράλογο που δεν προσιδιάζει υφολογικά στα έργα του Μπέκετ και του Ιονέσκο αλλά που βρίσκεται σε αναφορά με τη φιλοσοφική θεώρηση της σχέσης του Ανθρώπου με τον Κόσμο του: Ούτε ο Άνθρωπος ούτε ο Κόσμος συνιστούν το παράλογο αλλά η μεταξύ τους συγκρουσιακή, ατελής σχέση. Μέσα σε αυτόν το σύνθετο Κόσμο το στοιχείο της διατράνωσης της ατομικής ταυτότητας, η κατά πρόσωπο δήλωση παρουσίας λειτουργεί διαλυτικά για το τραγικό στοιχείο. Ο τραγικός ήρωας (όπως ο Γιαν της "Παρεξήγησης") διαπράττει πάντα ένα μοιραίο λάθος, εδώ της ανειλικρίνειας. Ο Γιαν προσδοκά πολύ περισσότερα από τους άλλους -την αναγνώριση της ταυτότητάς του- τη στιγμή που όλα γύρω του είναι ένας κόσμος που καταρρέει μέσα στη δίνη των πολέμων και της δυστυχίας.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  O θεός της σφαγής  - Για όνομα...

Κριτική | O θεός της σφαγής - Για όνομα...

Αν η γαλλική δραματουργία ήταν ταυτισμένη με μια αίσθηση κοσμοπολιτισμού που ασκούσε διαχρονικά γοητεία στο κοινό, οι σύγχρονοι Γάλλοι συγγραφείς, όπως η Reza, γίνονται ανοιχτά πιο ακτινογραφικοί, αν όχι αποδομητικοί, βάζοντας το χέρι βαθειά στα απόκρυφα των κοινωνιών και των ψυχισμών και καταδεικνύοντας άλλους δρόμους παρατήρησης και κατανόησης του κόσμου των σχέσεων, των παραδοσιακών θεσμών αλλά και της ίδιας της ανθρώπινης φύσης.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Αγαπητή Ελένα

Κριτική | Αγαπητή Ελένα

Βλέποντας το έργο της Λουντμίλα Ραζουμόβσκαγια "Αγαπητή Ελένα" στο Θέατρο Επί Κολωνώ, συνειρμικά πήγε το μυαλό μου στον Jean Ellenstein. Ο γάλλος θεωρητικός και ιστορικός, στην προσπάθειά του να φωτίσει τα αίτια και τα αιτιατά της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης παραδέχτηκε τη λογική του "μαύρου-άσπρου", δηλαδή τη μη ύπαρξη εναλλακτικής άλλης από την κατάρρευση, καθώς και την αδυναμία μιας αυτοκάθαρσης, δίκην μεταρρύθμισης, του γερασμένου σοβιετικού μοντέλου.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Αυγά μαύρα

Κριτική | Αυγά μαύρα

O Αντώνης Αντωνίου παρουσιάζει για μια ακόμη χρονιά, και σε δική του σκηνοθεσία, το έργο του Διονύση Χαριτόπουλου "Αυγά μαύρα", στη "Θεατρική Σκηνή" της οδού Νάξου. Το έργο είχε παρουσιαστεί στο παρελθόν ξανά στο ίδιο χώρο.

Διαβάστε περισσότερα