Αρχείο Κριτικών 2015-16

Κριτική | Οι τρειςευτυχισμένοι

Κριτική | Οι τρειςευτυχισμένοι

Ένα από τα «δεξιά χέρια» του Eugene Labiche (1815-1888), ο Alfred Delacour, περιγράφει τη συνεργασία τους ως εξής: «καταλήγουμε στο πλάνο, γράφω όλο το έργο και μετά ο Labiche το ξαναγράφει επάνω στο χειρόγραφό μου».

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Oστέα ξηρά σφόδρα

Κριτική | Oστέα ξηρά σφόδρα

Μια Βιβλική Προφητεία κι ένα ποίημα με βαρύτητα προσωπικού βιώματος αποτελούν τον καμβά της σκηνικής σύνθεσης "Οστέα ξηρά σφόδρα" που παρουσιάζεται Δευτέρα και Τρίτη στο Θέατρο οδού Κυκλάδων "Λευτέρης Βογιατζής". Το πρώτο σκέλος αφορά το Ανάγνωσμα της Προφητείας του Ιεζεκιήλ (κεφ λζ' 1-14) που διαβάζεται το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής και περιγράφει το όραμα του Προφήτη σύμφωνα με το οποίο ο Θεός τον διατάζει να κηρύξει το Λόγο Του στα διασκορπισμένα μέσα σε μια πεδιάδα ανθρώπινα οστά την εποχή που το Ισραήλ τελεί υπό κατοχή από τους Βαβυλώνιους. Ακριβώς τότε είναι που συμβαίνει το μεγαλειώδες θαύμα όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Προφητεία: τα οστά επανακτούν νεύρα, σάρκα, δέρμα και εμφυσάται εντός τους ζωογόνο πνεύμα. Ένα θέαμα εξόχως υποβλητικό, ηχηρό προανάκρουσμα της Ανάστασης του Κυρίου που ενέπνευσε κατά καιρούς σπουδαίους δημιουργούς όπως τον Θεόφιλο Γκωτιέ για το "Bûchers et tombeaux" και τον Πωλ Κλωντέλ για το "Ossements". Το δεύτερο σκέλος της σύνθεσης αφορά το ποίημα του Χρήστου Μαλεβίτση "Περί Μνήμης Θανάτου", μια θρηνητική ελεγεία για το θάνατο του τρίχρονου αδελφού του ποιητή,  ένα "memento mori"-μετανάγνωση της εμπειρίας του θανάτου μέσω του μηχανισμού της μνήμης.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Ο μυστήριος Mr Love

Κριτική | Ο μυστήριος Mr Love

Το έργο της σύγχρονης βρετανής συγγράφεως Karoline Leach "Ο μυστήριος Mr Love" παίζεται στο Θέατρο Γκλόρια Μικρό σε απόδοση και σκηνοθεσία κου Γιώργου Βάλαρη. Πρόκειται για ένα ερωτικό θρίλερ που διαδραματίζεται κατά την Εδουαρδιανή περίοδο, μια εποχή που απ' ό,τι φαίνεται ελκύει την συγγραφέα καθώς, εκτός των άλλων, έχει ασχοληθεί με τη συγγραφή μιας ενδελεχούς και σε πολλά σημεία αναθεωρημένης βιογραφίας του Lewis Caroll. Στον "Μυστήριο Mr Love" η Leach αγγίζει το γυναικείο ζήτημα που κατά την εποχή του Εδουάρδου του 7ου αποτέλεσε μια επαναστατική παρέμβαση στα πολιτικοκοινωνικά δεδομένα και άνοιξε ουσιαστικά το δρόμο για την περαιτέρω διεκδίκηση των δικαιωμάτων των γυναικών.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Ο θάνατος του εμποράκου

Κριτική | Ο θάνατος του εμποράκου

Σε ένα από τα πιο γνωστά έργα του, το "Χρώμα της μαγείας", ο διάσημος και πρόσφατα χαμένος βρετανός συγγραφέας μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας Terry Prachett αναφέρει χαρακτηριστικά ότι "ακόμα και ο θάνατος έχει αίσθηση του χιούμορ". Αυτό βέβαια δεν είναι κάτι καινούργιο, και δη στη δραματουργία, όσο ενδιαφέρον -αν όχι παράδοξο- ακούγεται. Ο Στρίντμπεργκ, για παράδειγμα, είχε αναδείξει την έννοια του χιούμορ κατά τη διάρκεια των τελικών σπασμών μιας υπό διάλυση ψυχής, ενός ψυχικού θανάτου, κυρίως ως μια αδρά σαρκαστική σημείωση της τραγικότητας του ανθρώπου έναντι της απαράγραπτης συνθήκης. Σε αυτή την οδυνηρή όσο και αποκαλυτική στιγμή της συνειδητοποίησης της τραγικότητάς του ο άνθρωπος ασυναίσθητα δημιουργεί μικρά προσκόμματα με "υπονομευτική" διάθεση προκειμένου να αναχαιτίσει την προδιαγεγραμμένη πορεία και να κρατηθεί στην εγκόσμια ασφάλειά του. Ωστόσο το κωμικό ενσταλαγμένο μέσα στην τραγικότητα καταδεικνύει και την εγγενή αδυναμία του ανθρώπου να ενστερνιστεί την περατότητα του αντικειμενικού μεγέθους του. Υπό αυτήν την έννοια η επιλογή ενός ηθοποιού περισσότερο οικείου στο είδος της κωμωδίας προκειμένου να υποδυθεί τον "εμποράκο" Γουίλυ Λόμαν του Μίλλερ που βρίσκεται ένα βήμα μπρος-ένα βήμα πίσω από το μοιραίο διάβημα φαντάζει ενδιαφέρουσα.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Πολύ κακές λέξεις

Κριτική | Πολύ κακές λέξεις

Βλέποντας τις "Πολύ κακές λέξεις" με την κα Σοφία Μουτίδου στο Θέατρο Αλκμήνη του Κεραμεικού, έχουμε περισσότερο την αίσθηση μιας σύνθετης και ολοκληρωμένης θεατρικής εμπειρίας παρά ενός στυλιζαρισμένου stand-up comedy. Άλλωστε το stand-up -εξόχως διαδεδομένο στις μέρες μας- δεν είναι απαραίτητο να γίνεται από ηθοποιούς. Αρκούν μια γερή αίσθηση του χιούμορ, καλή χρήση της ατάκας, γρήγορα αντανακλαστικά και φαντασία και, βεβαίως, το χάρισμα της επικοινωνίας. Ωστόσο, δεν παύει να είναι ένα ακραιφνώς θεατρικό είδος συσχετιζόμενο με πολλές παραδόσεις και ειδολογικές αποχρώσεις μέσα στην ιστορία του θεάτρου.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Με το ίδιο μέτρο

Κριτική | Με το ίδιο μέτρο

Ένα από τα "σκοτεινά" έργα του Σαίξπηρ που απηχεί την πεσιμιστική περίοδό του κατά την οποία αναρωτιέται για την ευάλωτη ανθρώπινη φύση, την ακεραιότητα της ηθικής και όλες τις δυνάμεις που διαβρώνουν την αρετή του ανθρώπου, το "Με το ίδιο μέτρο" παρουσιάζει η ομάδα C. for Circus στο Από Μηχανής Θέατρο του Μεταξουργείου. Έχοντας καταχωρηθεί ως κωμωδία στο πρώτο in-folio, στην πραγματικότητα πρόκειται για ιλαροτραγωδία όπου το τραγικό πλέκεται επιδέξια με την παιγνιώδη ατμόσφαιρα των γοργών ρυθμών και των κωμικών επεισοδίων ενίοτε πολύ κοντά στα lazzi της Commedia dell'arte. Επιπλέον, δεν παύει να συνιστά ένα σχόλιο-υπαινιγμό του μεγάλου Βάρδου προς την άρχουσα πολιτική τάξη της εποχής του που πίσω από το προσωπείο της αυστηρότητας και του πουριτανισμού κρύβει επιμελώς τη διεφθαρμένη πλευρά και υποκρισία της όσο και μια παρατήρηση επάνω στα ελατήρια που κινούν τις διαθέσεις της ανθρώπινης ψυχής αλλά και στην επικράτηση του ενστίκτου της ατομικότητας, την οποία ο άνθρωπος αναγνωρίζει ως υπέρτατο δίκαιό του έναντι μιας σύννομης -όσο και διάτρητης και αντιφατικής- δικαιοσύνης που δοκιμάζει την ηθική και εκβιάζει τις συνειδήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Εμιγκρέδες

Κριτική | Εμιγκρέδες

Βλέποντας κανείς του "Εμιγκρέδες" του Σλάβομιρ Μρόζεκ (εκδόσεις Δωδώνη, μετάφρ. Έρση Βασιλικιώτη) έχει την αίσθηση ότι παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τον ίδιο τον συγγραφέα. Μεγαλωμένος στην Πολωνία, μέσα στο μεσουράνημα του σταλινισμού τα πρώτα του έργα "Ο Ελέφαντας" και "Η Αστυνομία" θα απαγορευτούν από τη λογοκρισία. Θα αναζητήσει καταφύγιο αρχικά στην Ιταλία και κατόπιν στη Γαλλία. To 1968 θα αντιδράσει στην εισβολή των σοβιετικών και πολωνικών στρατευμάτων στην Τσεχοσλοβακία, θα τεθεί υπό απαγόρευση στη χώρα του και θα ζητήσει πολιτικό άσυλο στη Γαλλία. Στην πατρίδα του θα επιστρέψει το 1997 όπου θα επιδοθεί στη συγγραφή σατιρικών κειμένων και στη σκιτσογραφία.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Ορλάντο

Κριτική | Ορλάντο

Η παράσταση παίζεται Δευτερότριτα στο Αγγέλων Βήμα της οδού Σατωβριάνδου. Πρόκειται για μια θεατρική απόδοση του Ορλάντο της Βιρτζίνιας Γουλφ από τη Σάρα Ρουλ. Κείμενο με ποιητικότητα, συναίσθημα και χιούμορ σε μια παράσταση με γρήγορους ρυθμούς, παιδικό αυθορμητισμό αλλά κι αισθησιασμό και εναλλαγές που απελευθερώνουν τους ηθοποιούς και μεταδίδουν τη φρεσκάδα ενός θεατρικού παιχνιδιού που δανείζεται από την Κομμέντια ντελ Άρτε, το μπουρλέσκ μέχρι και τον εξπρεσιονισμό.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Καζιμίρ και Καρολίνα

Κριτική | Καζιμίρ και Καρολίνα

Από δύσκολο δρόμο έχει διέλθει το Καζιμίρ και Καρολίνα του Cartel στο Βοτανικό. Ο κ. Δημοσθένης Παπαδόπουλος κρατά, ως κοινό παρανομαστή, την πικρή ειρωνεία και το σαρκαστικό κυνισμό του Χόρβατ για να μιλήσει στο ελληνικό κοινό της τρέχουσας κρίσιμης συγκυρίας "στον ενικό". Η ιστορία άλλωστε επαναλαμβάνεται με ανατριχιαστική ακρίβεια και τα θύματα είναι σχεδόν πάντα τα ίδια. Aλλάζει μόνο η περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Έτσι το μοιραίο ζευγάρι, ο Καζιμίρ και η Καρολίνα, που δοκιμάζεται μέσα στη δίνη της ανεργίας, της φτώχειας, του κοινωνικού αποκλεισμού και της βίας φαντάζει μια εφιαλτική ηχώ από το μακρινό παρελθόν και παίρνει μορφή στο σήμερα. Σε ένα περιβάλλον εκκωφαντικών ψευδαισθήσεων το κυνήγι ενός ταπεινού όσο και άπιαστου ονείρου γίνεται η επιτομή του σύγχρονου ελληνικού δράματος. Εδώ η τραγωδία εναγκαλίζεται την παράκρουση και τον εξευτελισμό. Στο τέλος όλοι αποκαμωμένοι από τις ατελέσφορες αναζητήσεις τους παραδίδονται στο τυχαίο και την απάθεια, προανακρούσματα ενός πλανώμενου ψυχικού θανάτου.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Victor / Victoria

Κριτική | Victor / Victoria

Το μιούζικαλ Victor / Victoria στηρίζεται στο γερμανικό μουσικό φιλμ του Ράινχολντ Σίντσελ "Viktor und Viktoria" (1933), παραγωγής UFA, με πρωταγωνίστρια τη διάσημη τότε ηθοποιό Ρενάτε Μύλλερ. Για την ιστορία αξίζει να πούμε ότι η Μύλλερ είχε αρνηθεί να συμμετάσχει σε προπαγανδιστικές ταινίες της ναζιστικής Γερμανίας, γεγονός που πιθανόν να ήταν και η αιτία του πρόωρου, αιφνίδιου θανάτου της. Δύο χρόνια μετά (1935) ο βρετανός σκηνοθέτης Βίκτορ Σάβιλ δίνει μια αγγλόφωνη βερσιόν του ίδιου θέματος με πρωταγωνίστρια την Τζέσσυ Μάθιους και υπό τον τίτλο "First a girl" ενώ το 1957 ο Καρλ Άντον θα γυρίσει μια έγχρωμη αυτή τη φορά γερμανόφωνη ταινία πάνω στην ίδια ιστορία, με πρωταγωνίστρια τη Γιοχάνα φον Κότσιαν. To 1982 o Μπλέηκ Έντουαρντς θα ανασύρει το υλικό των προηγούμενων ταινιών δίνοντας τη δική του εκδοχή με τον τίτλο Victor Victoria, που το 1983 θα κερδίσει το Όσκαρ καλύτερης μουσικής (Χένρι Μανσίνι). 

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί

Κριτική | Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί

Το κύκνειο άσμα του Ίψεν "Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί" (1899) παρουσιάζεται στο Yπόγειο του Θεάτρου Τέχνης σε μετάφραση κας Έρις Κύργια και σκηνοθεσία κου Δημήτρη Καραντζά. Σε αυτό το αριστούργημα, που ο μεγάλος δημιουργός έγραψε σε δέκα μήνες, σε πολύ περισσότερο χρόνο από όσο συνήθως, και ήδη σε προχωρημένη ηλικία, (71 ετών), εκθέτει και αναλύει δραματουργικά, αλλά και με στοχαστική εμβρίθεια, το προσωπικό του βίωμα με την τέχνη και το συνολικό απολογισμό της συγγραφικής εμπειρίας, και τοποθετείται επάνω σε θεμελιακά φιλοσοφικά ζητήματα όπως "η ζωή και ο θάνατος", "η τέχνη και η έμπνευση", "ο σαρκικός και ο ιδεατός έρωτας", "ο άνθρωπος και ο χρόνος". Στην πλέον ευάλωτη περίοδο της ζωής του, έχοντας δρέψει τις δάφνες της εγχώριας και διεθνούς αναγνώρισης, και λίγο πριν η ασθένεια προσβάλλει ανεπανόρθωτα την πνευματική του διαύγεια, ο Ίψεν αμφισβητεί το αντίτιμο της θυσίασης της προσωπικής του ευτυχίας και απόλαυσης με το οποίο ξεχρέωσε την πνευματική κληρονομιά που αφήνει, διερωτάται για τα ηθικά ερείσματα των εμπνεύσεών του, που στηρίχτηκαν επάνω στις ζωές και τα πάθη των ανθρώπων για να καταστούν προσοδοφόρα έργα τέχνης, ενώ εξακολουθεί μέχρι την τελευταία στιγμή να αναμετράται με όλα εκείνα τα διαχρονικά, αδήριτα ερωτήματα που αποτέλεσαν τη βάση της προβληματικής του και τα οποία διέτρεξαν με συνέπεια όλο το φάσμα του έργου του.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Η όπερα της πεντάρας

Κριτική | Η όπερα της πεντάρας

Το ανέβασμα ενός μπρεχτικού έργου σήμερα μπορεί να εγείρει δύο θεμελιώδη ζητήματα: α. την επικαιροποίησή του β. την αισθητική αντιμετώπισή του. Σχετικά με το πρώτο, είναι σαφές πως, αν όχι το σύνολο, αλλά ένα μεγάλο μέρος της μπρεχτικής παραγωγής απευθύνεται στο σημερινό θεατή με μια πρωτοφανή αμεσότητα και μια δυναμική διαχρονικότητας ασύλληπτη, διότι αυτό που καθιστά τον μπρεχτικό θεατρικό λόγο ζωντανό είναι το ότι πρόκειται για ένα πολιτικό θέατρο, ένα θέατρο κοινωνικής κριτικής βαθειά και γνήσια ουμανιστικό και με μια θεματολογία που αναδεικνύει τις κομβικές κοινωνικοπολιτικές στρεβλώσεις που επενεργούν καταλυτικά επάνω στη φύση του ανθρώπου, ένα θέατρο με ιδιαίτερη ποιητική αξία και με τεχνικές υποστήριξης του κειμένου μοναδικής εφευρετικότητας, επιστημονικής λειτουργικότητας και ανυπέρβλητης καλλιτεχνικής αξίας.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Δεσποινίς Τζούλια

Κριτική | Δεσποινίς Τζούλια

Η ταξινόμηση της δραματουργίας του Strindberg μέσα σε αισθητικά ρεύματα και -ισμούς καθίσταται μια διαδικασία που δεν μπορεί να γίνει αβασάνιστα, και, ίσως, δεν είμαστε σίγουροι αν μπορεί να γίνει τελικά. Για παράδειγμα, η περίπτωση του "Fröken Julie" ("Δεσποινίς Τζούλια"), έργο γραμμένο το 1888, ενώ συστήνεται από τον ίδιο τον Strindberg προς τον εκδότη Bonnier ως "το πρώτο σουηδικό νατουραλιστικό έργο", γεγονός που σχετίζεται με την περιγραφή της καταλυτικής επίδρασης του κοινωνικού περιβάλλοντος στη διαμόρφωση του ψυχισμού και των παθών του προσώπου, υπό το πρίσμα μιας ντετερμινιστικής προσέγγισης (έτσι όπως ορίστηκε κατά βάση από το νατουραλιστικό κίνημα με προεξάρχοντα τον André Antoine), η ίδια η συνολική πρακτική του Strindberg στην ανάλυση, εμβάθυνση και διάσπαση του "Eγώ" διαρρηγνύει χωρίς προσχήματα τα στεγανά του όποιου "καθαρόαιμου" νατουραλισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Οι ιδιοτροπίες της Μαριάννας

Κριτική | Οι ιδιοτροπίες της Μαριάννας

Η περίπτωση του Alfred de Musset (1810-1857) στη γαλλική δραματουργία δεν έχει να κάνει με το οριζόντιο σχήμα Κλασική Τραγωδία-Ρομαντισμόςως αντίρροπες τεχνικές γραφής. Κι αυτό γιατί ο Musset, που, εκτός από ποιητής, αφηγηματογράφος και θεατρικός συγγραφέας υπήρξε, πρωτίστως, ένας θεωρητικός της τέχνης, σε αρκετά άρθρα του αναλύει τις θέσεις του και το προσωπικό του όραμα για το νέο δράμα που ευαγγελίζεται, και, κυρίως, το πως μπορεί να αξιοποιηθεί η πλούσια παράδοση της κλασικής τραγωδίας προς την κατεύθυνση δημιουργίας μιας νέας φόρμας με τις αισθητικές αναφορές του Ρομαντισμού αλλά με πολύ συγκεκριμένες οριοθετήσεις. Υπό αυτή την έννοια, ο Musset, ενώ εκφράζει το Pομαντισμό, δεν εκπροσωπεί τη ρήξη με το παρελθόν αλλά περισσότερο τη δημιουργική σύνθεση της παρακαταθήκης που κληροδότησε ο Corneille και ο Racine με τις αλλαγές που προτείνει το νέο ρεύμα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Τσερλίνε και το Σπίτι των Κυνηγών

Η Τσερλίνε και το Σπίτι των Κυνηγών

Ο Hermann Broch, όπως και ο Stefan Zweig και ο Robert Μusil, ανήκει στους πλέον γνωστούς εξόριστους αυστριακούς συγγραφείς που προφήτεψαν την κάθοδο της ανθρωπότητας στην κόλαση του ολοκληρωτισμού. Ειδικότερα στους "Αθώους" η αφήγηση του Broch είναι υποβλητικά σκοτεινή, ο λόγος πυκνός και γεμάτος ένταση. Η περιγραφή του λεπτομερής και γλαφυρή, φτάνει στα εσώτατα επίπεδα της ψυχής αποσύροντας με τρόπο γοητευτικά τολμηρό το κάλυμμα από τις χαίνουσες πληγές της Αυστρίας, ήδη χρόνια πριν το Αnschluss. Στις περιγραφές του τα ζοφερά, υποφωτισμένα τοπία φαντάζουν ως φυσική συνέχεια της εσωτερικής κένωσης, των σχεδόν "αυτιστικών" κοινωνικών σχέσεων, της αφηρημένης "ηθικής τάξης", της αποπροσωποποίησης μιας κοινωνίας παραδομένης στην τυφλή συμβατικότητα, την ψυχική νέκρωση, την υποκρισία, την παθητικότητα και τη βία. Μέσα από αυτή τη γεμάτη τρομακτικό ρίγος ατμόσφαιρα, αναδύονται οι φιλοσοφικοί του στοχασμοί για την αποσάρθρωση του παραδοσιακού συστήματος αξιών, το αίσθημα της ματαιότητας και η πικρή επίγευση που αφήνει η ανατομική του διεργασία σε έναν κόσμο παραδομένο στην υπαρξιακή του μοναξιά και καταδικασμένο σε μια επικίνδυνη κρίση ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Ο βίος του Γαλιλαίου

Ο βίος του Γαλιλαίου

Θα περάσουν χρόνια έως ότου ο Brecht δώσει την τελική μορφή στο "Βίο του Γαλιλαίου". Από την πρώτη εκδοχή ως "Η γη γυρίζει" (1938), γραμμένη στη Δανία, μέχρι εκείνη που αποτέλεσε τον καρπό της συνεργασίας του με τον Charles Laughton για τις ανάγκες της αμερικάνικης παράστασης, την περίοδο της εξορίας στις Η.Π.Α, αλλά και μέχρι την τελική για το Berliner Ensemble το 1956, που δεν πρόλαβε να δει ολοκληρωμένη, ο "Βίος του Γαλιλαίου" σηματοδοτεί για την μπρεχτική δραματουργία μια ερευνητική διαδικασία διαρκείας πάνω σε ζητήματα πολιτικά, κοινωνικά και αισθητικά.

Διαβάστε περισσότερα

Ριχάρδος Γ'

Ριχάρδος Γ'

Έργο πρώιμο του Σαίξπηρ, τμήμα της Α' Τετραλογίας για την ιστορία της Αγγλίας από το 1422 μέχρι το 1485, ο "Ριχάρδος Γ" θέτει με τρόπο οξύ το ζήτημα της εξουσίας, τα ψυχοκίνητρα που οδηγούν στη διεκδίκησή της, την άρρηκτη σχέση που έχουν αυτά με τη σωματικά ατελή φύση, αλλά και την πολύπλοκη και ανεξερεύνητη έννοια του Κακού. Ο ήρωάς του, ο τελευταίος βασιλιάς της δυναστείας  των Γιόρκ, παρουσιάζεται τόσο τερατώδης όσο και ευφάνταστος, μια χημεία που διχάζει το θεατή, ένα πρόσωπο-αμάγαλμα, στο οποίο άλλοτε η πολιτική ιδιοφυΐα υπερνικά τη φυσική ασχήμια και άλλοτε ο κυνισμός και τα αιμοσταγή ένστικτα σκιάζουν τη μεγαλοφυΐα του, τη ρητορική του δεινότητα, τη δύναμη της πειθούς του.

Διαβάστε περισσότερα

Ο χορός του θανάτου

Ο χορός του θανάτου

Ο "Χορός του θανάτου" ανήκει στα μυστικιστικά δράματα, την τρίτη συγγραφική περίοδο του August Strindberg (1849-1912), μετά τα ιστορικά δράματα και τα νατουραλιστικά έργα του και πριν την τελευταία φάση που θα τον καταστήσει προάγγελο του εξπρεσιονισμού. Ουσιαστικά εδώ ο Strindberg βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι, όπου ενσωματώνει τις παρακαταθήκες του παρελθόντος προδιαγράφοντας παράλληλα και τις αισθητικές αναφορές του νέου δράματος που ευαγγελίζεται. Αξιοποιεί τις πλούσιες εμπειρίες που αποκόμισε στη δεύτερη επίσκεψη στο Παρίσι και κυρίως τις επαφές με τους ψυχοθεραπευτές Jean-Martin Charcot και Hippolyte Bernheim, καθώς και το προσωπικό του δράμα από την ταραγμένη διετία 1896-1897, που θα περιγράψει εύγλωττα στο Inferno. Έχοντας πλέον προσχωρήσει στον καθολικισμό, αυτή η περίοδος γραφής του χαρακτηρίζεται από την απόπειρα διάρρηξης του "λογικού", τη νέα θεώρηση του προορισμού και τη διατύπωση νέων υπαρξιακών εναγώνιων ερωτημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Δάφνες και Πικροδάφνες

Δάφνες και Πικροδάφνες

Η κωμωδία περιγράφει την αδυναμία του ανθρώπου να διαχειριστεί το προσωπικό του δράμα, μπροστά στο οποίο αποδεικνύεται μικρός και γελοίος. Ως προσωπικό δράμα νοείται ασφαλώς, και ίσως πρωτίστως, το υπαρξιακό του άλγος, η διαρκής πάλη με την αυτοπραγμάτωσή του και την επικράτησή του στον κόσμο του, που περνάει μέσα από λογικές ή παράλογες διεκδικήσεις, ματαιώσεις και δοκιμασίες. Σε αυτή λοιπόν τη διαδικασία, η κωμωδία αποκαλύπτει την ευάλωτη φύση του ανθρώπου, την αντικειμενική θέση του και το πραγματικό μέγεθός του μέσα στην κοσμογονία των ανατροπών και του συνωμοτούντος σύμπαντος.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Συγγνώμη

Κριτική | Συγγνώμη

To έργο της βραβευμένης Kαταλανής θεατρικής συγγραφέως Marta Buchaca (γεν. 1979) "Συγγνώμη" (τίτλος πρωτότυπου "Plastilina") παρουσιάζεται σε μετάφραση κας Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, διασκευή κας Άννας Ανδριανού και κου Γιάννη Μπότση και σκηνοθεσία κου Τάκη Τζαμαργιά στο θέατρο Σταθμός του Μεταξουργείου.

Διαβάστε περισσότερα

Billy Elliot

Billy Elliot

Λένε πως όταν βλέπεις ένα μιούζικαλ στο θέατρο πρέπει να βουλιάξεις αναπαυτικά στην πολυθρόνα σου και να αφήσεις τις αισθήσεις σου να τις παρασύρει η πανδαισία της μουσικής, του χορού και του θεάματος. Προσωπικά αυτό κάνω. Επειδή, όμως, στις αισθήσεις περιλαμβάνεται η ακοή και η όραση, κι επειδή όλο και κάτι θα ακούσεις κι όλο και κάτι θα δεις, αρχίζεις να συνειδητοποιείς σιγά-σιγά πως στο μιούζικαλ, μέσα από την ευφάνταστη σημειολογία του, που συχνά λειτουργεί σαν προπέτασμα καπνού, περνάνε τεχνηέντως αθώα, λιγότερο ή και καθόλου αθώα μηνύματα, απόψεις, θέσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Το γλυκό πουλί της νιότης

Κριτική | Το γλυκό πουλί της νιότης

Ο Τennessee Williams (1911-1983) γράφει το "Γλυκό πουλί της νιότης" ("Sweet birth of youth") το 1959 στον απόηχο της αποτυχίας του "Ορφέα στον Άδη" και μέσα στις κλιμακούμενες περιδινήσεις της προσωπικής του ζωής. Το έργο αυτό, που κλείνει τη συνεργασία του με τον Elia Kazan, ολοκληρώνει, κατά κάποιο τρόπο, το "τρίπτυχο των κολασμένων ψυχών", των έρμαιων του Φόβου, του Χρόνου και των Ψευδαισθήσεων, των αντιηρώων του, Sebastian από το "Suddenly last summer", του Val Xavier του "Orpheus Descending" και εδώ της Αlexandra Del Lago και του Chance Wayne.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Σμύρνη μου αγαπημένη

Κριτική | Σμύρνη μου αγαπημένη

Το "Σμύρνη μου αγαπημένη" της κας Μιμής Ντενίση είναι ένα πολύ καλογραμμένο θεατρικό έργο. Αναφέρεται σε μια εξόχως πονεμένη σελίδα της ιστορίας του Eλληνισμού που την πραγματεύεται με την ευαισθησία εκείνη που δεν παραπέμπει στο μελό και την ωμή δραματοποίηση αλλά κρατά τις ανάλογες αποστάσεις προκειμένου να αποδώσει με καθαρότητα και αντικειμενικότητα καταστάσεις και γεγονότα.

Διαβάστε περισσότερα

Καγκουρώ

Καγκουρώ

Η ελληνική μεταπολεμική δραματουργία χαρακτηρίζεται, σε γενικές γραμμές, από μια ομφαλοσκοπική θεώρηση του πολιτικοκοινωνικού περιβάλλοντος. Kάνοντας χρήση συγκεκριμένης τυπολογίας και ύφους, με χαρακτηριστικά πλησιέστερα προς την ηθογραφία, η περίοδος αυτή της ελληνικής δραματουργίας, με σαφείς ιδεολογικές αναφορές, είναι περισσότερο ένα θέατρο-πεδίο δράσης και κριτικής για τις παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας, όπως αυτές αναπτύσσονται και διογκώνονται μέσα στο ιστορικό γίγνεσθαι.

Διαβάστε περισσότερα

Βάσσα Ζελεσνόβα

Βάσσα Ζελεσνόβα

Η δραματουργία του Γκόρκι είναι είναι ένα κράμα γυμνής ψυχογραφίας, ιδεολογικών προεκτάσεων παρατήρησης και διΰλισης της συμπεριφοράς, του ρόλου και του μετασχηματισμού του ατόμου μέσα στις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες. Με απόλυτη ψυχραιμία, και με μεγενθυτικό τρόπο, παραθέτει τη διαρκή πάλη του ανθρώπου με την έξωθεν επιβαλλόμενη έκπτωσή του, την περιρρέουσα πνευματική και ηθική ένδεια και την απίσχναση έως και αποδόμηση των αξιών και κάθε έννοιας ανθρωπισμού. 

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άρντεν πρέπει να πεθάνει

Ο Άρντεν πρέπει να πεθάνει

Αγνώστου πατρός, για μερικούς πιθανό "τέκνο" του Thomas Kyd, το ελισαβετιανό δράμα "Arden of Faversham" κατέχει περίοπτη θέση στη δραματουργία της εποχής του (γράφτηκε το 1592) καθώς μιλάει με όρους ρεαλισμού, συχνά ωμού, και ρίχνει άπλετο φως στις σκοτεινές πτυχές της λονδρέζικης κοινωνίας του 16ου αι. Εδώ, δεν έχουμε να κάνουμε με θεούς και δαίμονες εξωπραγματικούς και μεταφυσικούς, αλλά με υπαρκτούς, που πηγάζουν από την αποτρόπαιη ανθρώπινη φύση και από τις κοινωνικές σχέσεις όπου τα πάθη, η κερδοσκοπία και το έγκλημα καλά κρατούν.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Θάνατος και ο Αγρότης

Ο Θάνατος και ο Αγρότης

Μόλις ένα μήνα μετά την παρουσίασή του στην Comédie de Genève, σε σκηνοθεσία της Simone Audemars, το θρυλικό ποίημα του Johannes von Tepl (1350-1414) "Der Ackermann aus Böhmen" ήρθε τον περασμένο Απρίλιο στην Ελλάδα δραματοποιημένο δια χειρός κας Ρούλας Πατεράκη στο θέατρο Faust, υπό τον τίτλο "Ο Θάνατος και ο Αγρότης", και ανοίγει, με μερικές ακόμη παραστάσεις, τη χειμερινή θεατρική περίοδο.

Διαβάστε περισσότερα

Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας

Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας

Είθισται κοινό και κριτικοί να γοητεύονται από έργα που θέτουν βασανιστικά ηθικά διλήμματα ή αφορούν πρόσωπα με πάθη, δύναμη κι εξουσία, συχνά διαστροφική. Ένα παρόμοιο δείγμα είναι "Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας" του Ελβετού Φρήντριχ Ντύρρενματ (1921-1990), ίσως, το πλέον γνωστό και πολυπαιγμένο από όλα τα έργα του.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Mου λες αλήθεια;

Κριτική | Mου λες αλήθεια;

O Derrida στο έργο του "Histoire du mensonge, Prolégomènes" επιχειρεί να βάλει στη θέση του τον ορισμό του ψέμματος: "διότι κατ'αρχήν και σύμφωνα με την κλασική ορολογία, το ψέμμα δεν ισοδυναμεί με το λάθος [...] και το αντίθετο του ψέμματος δεν είναι η αλήθεια, αλλά η αληθοφάνεια. Υπ'αυτή την έννοια το ψέμμα ξεπερνά τα όρια του αληθούς ή του λάθους και εμπίπτει στη σφαίρα της ηθικής και της πρόθεσης. Μπορεί να ψευδόμαστε λέγοντας την αλήθεια, εφόσον την αντιλαμβανόμαστε λανθασμένα, όπως επίσης μπορεί  να μην ψευδόμαστε, ισχυριζόμενοι ένα λάθος που θεωρούμε ότι είναι αλήθεια".

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική  |  Ο γυάλινος κόσμος

Κριτική | Ο γυάλινος κόσμος

Μετά την εξαιρετική "Εκδοχή του Μπράουνινγκ" του Τέρενς Ράττιγκαν, η σκηνοθέτης κα Ελένη Σκότη επανέρχεται στο θέατρο Εμπορικόν, με το αυτοβιογραφικό έργο του Τέννεσση Ουίλλιαμς (1911-1983) "Ο γυάλινος κόσμος" (The Glass Menagerie) που πρωτοείδε τα φώτα της σκηνής στο Σικάγο το 1944.

Διαβάστε περισσότερα

Ήρθες και θα μείνεις

Ήρθες και θα μείνεις

Κατά μεγάλο μέρος, η κωμωδία, στη διαχρονική της εξέλιξη, πλέκεται γύρω από το στοιχείο της "εισβολής" του απρόσκλητου ή του ανεπιθύμητου όπου το βασικό κίνητρο είναι άλλοτε ο έρωτας κι άλλοτε η ίντριγκα.

Διαβάστε περισσότερα

O Θείος Βάνιας

O Θείος Βάνιας

 

Ο "Θείος Βάνιας" τράβηξε μακρύ δρόμο μέχρι να δει την επιτυχία και την αναγνώριση. Πρόκειται για μια πιο επεξεργασμένη μορφή του "Ле́ший" ("Leshiy", σε μετάφραση "Ο Άγριος" ή "Ο Δαίμονας των δασών" ή "Ο Άνθρωπος των δασών") που έγραψε ο Τσέχωφ (1869-1904) το 1889 και δεν έτυχε ευνοϊκής υποδοχής. Ένα μόλις χρόνο μετά, ο συγγραφέας, ξαναπαίρνει το γενικό καμβά της υπόθεσης και τον τροποποιεί. Έτσι, ο οικολόγος Χρουστσώφ, που ήταν ο πρωταγωνιστής, γίνεται ο Αστρώφ, ενώ ο Βοϊνίτσκι, ο θείος Βάνιας, καθίσταται κεντρικός μοχλός στην υπόθεση. Το νέο έργο, με τίτλο "Θείος Βάνιας" θα δει τα φώτα της σκηνής το 1899 σε σκηνοθεσία Στανισλάφσκι και με την Όλγα Κνίππερ, γυναίκα του Τσέχωφ, στο ρόλο της Έλενας.

Διαβάστε περισσότερα

Πατρίσια Χάισμιθ: εισαγωγή στο σασπένς

Πατρίσια Χάισμιθ: εισαγωγή στο σασπένς

Είναι ευτύχημα που η εγχώρια θεατρική συγγραφή γίνεται θεματολογικά εξωστρεφής και απελευθερώνεται από τα στεγανά του παρελθόντος, όπου όλα κινούνταν γύρω από έναν ελληνοκεντρισμό, συχνά νοσηρό και κοινότυπο.

Ιδού, λοιπόν, ένα παράδειγμα εξαίσιο: το έργο του κου Παναγιώτη Χριστόπουλου "Πατρίσια Χάισμιθ:εισαγωγή στο σασπένς" που παίζεται στο θέατρο 104 στον Κεραμεικό με πρωταγωνίστρια την κα Ρούλα Πατεράκη.

Διαβάστε περισσότερα