Κριτικές

Μαρία Στιούαρτ: Νηφάλιο κλασικό θέατρο

Μαρία Στιούαρτ: Νηφάλιο κλασικό θέατρο

      Η στροφή σε κλασικά κείμενα, συχνά παροπλισμένα, δεν συνιστά αναχρονισμό, απεναντίας, υποδηλώνει επίγνωση ότι το θέατρο οφείλει να ανατροφοδοτείται απροκατάληπτα από όλες τις δραματουργικές, θεωρητικές και εν γένει αισθητικές περιοχές της ιστορικής του συνέχειας.

Διαβάστε περισσότερα

Πατέρας: Σκηνοθετική σκιαμαχία

Πατέρας: Σκηνοθετική σκιαμαχία

      Ο Strindberg συνέλαβε τον «Πατέρα» (1887) έχοντας επηρεαστεί από δημοσιεύσεις (ιδιαιτέρως του Johann Jakob Bachofen και του Paul Lafargue) σχετικά με το ζήτημα της μητριαρχίας, ως πρωταρχικού μοντέλου οργάνωσης των κοινωνιών, συνοδευόμενων από αναφορές σε μια επαπειλούμενη και καταστρεπτική για την ανθρωπότητα εκ νέου αντιστροφή των συσχετισμών μεταξύ των δύο φύλων.

Διαβάστε περισσότερα

Έλλη Παπακωνσταντίνου: Για ένα

Έλλη Παπακωνσταντίνου: Για ένα "θέατρο της καταβύθισης"

       Η βασισμένη στο μύθο του Οιδίποδα παράσταση της Έλλης Παπακωνσταντίνου «Oedipus: Sex with mum was blinding», που ανέβηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο στο θέατρο BAM στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης και παρουσιάστηκε πρόσφατα στο θέατρο «Σφενδόνη», έδωσε ένα ενδιαφέρον στίγμα του «θεάτρου της καταβύθισης» (théâtre immersif) με την αγαστή σύμπραξη των μεικτών μέσων και της μιντιακής διάδρασης.

Διαβάστε περισσότερα

«Η Αποκάλυψη» στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών

«Η Αποκάλυψη» στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών

       Αν πρέπει κάτι να αναγνωριστεί στο σκηνικό πόνημα του Θάνου Παπακωνσταντίνου με θέμα την «Αποκάλυψη» του Ιωάννη, που παρουσιάζεται στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών μέχρι 20 Οκτωβρίου, αυτό είναι μια άρτια δραματουργική επεξεργασία που επενδύει σε μια οργανωμένη και συντεταγμένη χορικότητα (choralité), σε τελετουργικά ηχητικά τοπία (paysages sonores) και σε μια mise en place που απηχεί την καταγωγική σχέση με το δράμα αυτού του προφητικού και αλληγορικού κειμένου, το οποίο γράφτηκε κατά την περίοδο (96 μ.Χ) που παραστάσεις τραγωδιών εξακολουθούσαν να παρουσιάζονται σε όσες από τις επτά αναφερόμενες πόλεις διέθεταν αρχαία θέατρα, με πρώτη και κύρια την Έφεσο.

Διαβάστε περισσότερα

Στη μνήμη ενός μικρού παιδιού: ένα In situ θέατρο αξιώσεων

Στη μνήμη ενός μικρού παιδιού: ένα In situ θέατρο αξιώσεων

       Σε προηγούμενο άρθρο της στήλης, με αφορμή την παράσταση της «Μήδειας» στο «Μπάγκειον», έγινε αναφορά στο θέατρο site specific (in situ), υπό την έποψη του glocal (σύντηξη του global και του local): η φυλετική και πολιτισμική ετερότητα που εκπροσωπεί η Μήδεια συναρτάται με τον κατεξοχήν αστικό χώρο παρουσίας και διαβίωσης προσφύγων και μεταναστών, θέτοντας, αυτοματικά, το ερώτημα πώς ένα παγκόσμιο φαινόμενο μπορεί να κατοπτριστεί καλλιτεχνικά στα όρια μιας τοπικής συνθήκης ή πώς ο εκάστοτε τόπος αντιλαμβάνεται τη δική του πραγματικότητα σε σχέση με τις συντεταγμένες της Ιστορίας.

Διαβάστε περισσότερα

Μήδεια στο «Μπάγκειον»: ένα επιτυχημένο site-specific εγχείρημα

Μήδεια στο «Μπάγκειον»: ένα επιτυχημένο site-specific εγχείρημα

       Με το Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου σε πλήρη εξέλιξη, μια εξωφεστιβαλική site-specific εκδοχή της «Μήδειας», γέμιζε ασφυκτικά τις κερκίδες στη μεγάλη σάλα του πάλαι ποτέ νεοκλασικού κοσμήματος της πόλης και νυν ερειπιώνα, του ξενοδοχείου «Μπάγκειον» της Ομονοίας, προσφέροντας μια λιτή, αλλά παραγωγική, εμπειρία «θεάτρου της καταβύθισης» (théâtre immersif). Καταβύθιση στο χώρο, στην ατμόσφαιρα, αλλά και σε ερωτήματα πολιτικά, και ηθικά, που αναφύονται κάθε φορά που οι συνθήκες αναπαράστασης χειραφετούν το θέατρο από τα συμβατικά στεγανά του, τοποθετώντας το εντός του πραγματικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

Το δικαίωμα στην εκδίκηση, η σύγχρονη κάθαρση;

Το δικαίωμα στην εκδίκηση, η σύγχρονη κάθαρση;

       Τα παρατεταμένα χειροκροτήματα του κοινού τόσο στην αίθουσα «Ρισελιέ» της Κομεντί Φρανσαίζ όσο και στο κοίλον του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου, δεν στάθηκαν ικανά να αποσοβήσουν αδήριτα ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση από τον Ivo van Hove των ευριπιδικών τραγωδιών «Ηλέκτρα» (413) και «Ορέστης» (408), υπό τη μορφή μιας άτυπης διλογίας. Επέχοντας θέση νοητής συνέχειας των «Καταραμένων» του Λουκίνο Βισκόντι, που ανέβασε ο Βέλγος σκηνοθέτης το 2016, η συγκεκριμένη δημιουργία επαναφέρει εμφατικά το ζήτημα της εκδίκησης, κοινού παρονομαστή για θύτες και θύματα στη σύγχρονη εποχή της παροξυσμικής βίας, του αέναου κύκλου αίματος, των διωγμών και των προσφυγικών κυμάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Kanata: ζήτημα «πολιτισμικής οικειοποίησης»

Kanata: ζήτημα «πολιτισμικής οικειοποίησης»

       Οι δύο πρόσφατες δημιουργίες του Καναδού σκηνοθέτη Ρομπέρ Λεπάζ «SLĀV» και «Κanata - Επεισόδιο 1 ο - Η διαμάχη» μετατόπισαν το κέντρο βάρους της συζήτησης από την ανάγκη αναδίφησης ζεόντων ιστορικών, πολιτικών, οικονομικών και πολιτισμικών ζητημάτων που άπτονται του αποικιοκρατισμού και των διαφυλετικών σχέσεων, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο αυτά μεταγράφονται σε μια ενδιαφέρουσα μεταθεατρική γλώσσα, στο ζήτημα της «πολιτισμικής οικειοποίησης», ήτοι της πραγμάτευσης θεμάτων αναφερόμενων σε φυλές ή μειονότητες με προϋπόθεση την υποχρεωτική ή και προνομιακή διαμεσολάβηση εκπροσώπων τους.

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα «Οθόνιον» : Η ανανέωση του θεάτρου σκιών

Ομάδα «Οθόνιον» : Η ανανέωση του θεάτρου σκιών

       Παρότι η αδιάπτωτη πορεία του θεάτρου σκιών μέσα στο χρόνο, η μεγάλη δημοφιλία του στο κοινό και η ικανότητά του να προσαρμόζεται στις εκάστοτε ιστορικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, συνιστούν φαινόμενα που χαρακτηρίζουν την εγχώρια θεατρική ζωή από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους μέχρι τον περασμένο αιώνα, η ένταξη αυτής της καλλιτεχνικής έκφανσης στο πεδίο της θεατρολογικής έρευνας θα καθυστερήσει σημαντικά.

Διαβάστε περισσότερα

«Αυτόχειρες παρθένοι»: Πραγματεία Εθνοσκηνολογίας

«Αυτόχειρες παρθένοι»: Πραγματεία Εθνοσκηνολογίας

       Η συμπαραγωγή της Münchner Kammerspiele και της Volksbühne «Αυτόχειρες παρθένοι» σε σκηνοθεσία της Σουζάνε Κένεντι, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών, έθεσε ζητήματα πρόσληψης ενός λογοτεχνικού κειμένου (εν προκειμένω, του μυθιστορήματος «The virgin suicides» του Τζέφρι Ευγενίδη, που πραγματεύεται τον κατ’ οίκον εγκλεισμό των πέντε αδελφών της οικογένειας Λίσμπον από τους πουριτανούς γονείς τους και την τελική αυτοχειρία τους) μέσα από μια παραστατική διαδικασία πολυσυλλεκτική και κωδικοποιημένη στη σύνθεσή της: κυριαρχία μιντιακού τοπίου, εικονιστική ευγλωττία, διαπολιτισμικές αναφορές, τελετουργική ατμόσφαιρα και αναγωγή στα θεωρητικά συμφραζόμενα τής, κατά τον Αρτώ, επαναθεατροποίησης του θεάτρου.

Διαβάστε περισσότερα

Ο «Οιδίπους» του Ρόμπερτ Ουίλσον

Ο «Οιδίπους» του Ρόμπερτ Ουίλσον

       Η σκηνική σύνθεση «Οιδίπους» του Αμερικανού δημιουργού Ρόμπερτ Ουίλσον, που παρουσιάστηκε στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, μετεωρίστηκε ανάμεσα σε μια υποτονικά εικονοκλαστική διάθεση και την αδυναμία να θέσει μια μεστή διερώτηση για την οικουμενικότητα της αρχετυπικής μορφής του «Οιδίποδα».

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο και Ιστορία: μια προβληματική σχέση

Θέατρο και Ιστορία: μια προβληματική σχέση

       Το έργο «Himmelweg» (Ο δρόμος για τον Ουρανό) του Ισπανού συγγραφέα Χουάν Μαγιόργκα, που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών- Επιδαύρου, σε σκηνοθεσία Έλενας Καρακούλη, αναφέρεται στις μεθόδους που μετήλθαν οι ναζί προκειμένου να εξασφαλίσουν την έξωθεν καλή μαρτυρία για την πρακτική των στρατοπέδων συγκέντρωσης που εφάρμοσαν.

Διαβάστε περισσότερα