Το δικαίωμα στην εκδίκηση, η σύγχρονη κάθαρση;


       Τα παρατεταμένα χειροκροτήματα του κοινού τόσο στην αίθουσα «Ρισελιέ» της Κομεντί Φρανσαίζ όσο και στο κοίλον του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου, δεν στάθηκαν ικανά να αποσοβήσουν αδήριτα ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση από τον Ivo van Hove των ευριπιδικών τραγωδιών «Ηλέκτρα» (413) και «Ορέστης» (408), υπό τη μορφή μιας άτυπης διλογίας. Επέχοντας θέση νοητής συνέχειας των «Καταραμένων» του Λουκίνο Βισκόντι, που ανέβασε ο Βέλγος σκηνοθέτης το 2016, η συγκεκριμένη δημιουργία επαναφέρει εμφατικά το ζήτημα της εκδίκησης, κοινού παρονομαστή για θύτες και θύματα στη σύγχρονη εποχή της παροξυσμικής βίας, του αέναου κύκλου αίματος, των διωγμών και των προσφυγικών κυμάτων.

       Ο Ivo van Hove επένδυσε σε ένα εγχείρημα που, από άποψη γενικών συντεταγμένων αισθητικής, θα ενσωματωνόταν αγαστά στο χώρο του αργολικού θεάτρου, προκαλώντας την ανάλογη διέγερση στην ορχήστρα και ηλεκτρίζοντας στο έπακρο την ερμηνευτική κλίμακα. Παρέβλεψε, ωστόσο, τα πρόδηλα διακριτά στοιχεία των δύο έργων: από τη μία πλευρά, το αντιηρωϊκό περιβάλλον της «Ηλέκτρας», που «μεταφράζει» τη θεσμική, αξιακή και ηθική έκπτωση των προσώπων, και από την άλλη, τη μυθοπλαστική, μέχρι τις παρυφές της παρωδίας, ένταση του «Ορέστη», όπου το παλάτι, ως πεδίο δράσης, συνιστά μια εμμονική υπενθύμιση για την ανάγκη συντριβής του εναγούς συστήματος εξουσίας. 

       Η αφομοίωση του χώρου του «Ορέστη» από το αθεσμικό περιβάλλον της «Ηλέκτρας», καθώς και ο καταβιβασμός του καταστατικού ρόλου της εποποιίας των Ατρειδών από την παρεισαγωγή του, θριλερικών διαστάσεων, πλασματικού στοιχείου του ύστερου δημιουργικού ιδιώματος του Ευριπίδη, συνιστά μια υφολογική ετερογένεια που επιπολάζει χαρακτηριστικά στο επίπεδο της συνολικής πρόσληψης. Ανάλογη αμηχανία εντοπίζεται και στην επεξεργασία των χορικών, με τη συρρίκνωσή τους σε επιτελικό σχήμα εξυπηρέτησης ενός στερεοτυπικού τελετουργικού λαϊτμοτίφ, έχοντας απεκδυθεί το ρόλο μιας ποιητικής «βυθοσκόπησης» του μύθου και μιας αποσαφηνισμένης προβολής του σε συλλογικό επίπεδο, ενώ σημαντικά ρηξικέλευθη αποδεικνύεται και η πολιτικής χροιάς λύση που προκρίνεται σε μια προσπάθεια επικαιροποίησης της θεματικής: η εμφάνιση του θεού Απόλλωνα περιορίζεται στη διατύπωση μιας ευφάνταστης, όσο και ανεφάρμοστης, λύσης, έτσι που το αναφαίρετο δικαίωμα στην εκδίκηση να φαντάζει το ακροτελεύτιο μέσο επίτευξης ενός είδους «κάθαρσης».

       Ωστόσο, παρά τις προβληματικές πτυχές της ανάγνωσής της, η δημιουργία ευτύχησε στην απόδοση των βασικών ρόλων: του κυριευμένου από κρίσεις επιληψίας Ορέστη του Christophe Montenez, της βραδυφλεγούς εκδικητικότητας Ηλέκτρας της Suliane Brahim, του ρομαντικά αφοσιωμένου και στωϊκού Πυλάδη του Loïc Corbery, της εμπλέου τραγικής παρρησίας Κλυταιμνίστρας της Elsa Lepoivre, του σχεδόν φαιδρά επιφυλακτικού Μενέλαου του Denis Podalydès και του αφοπλιστικά κατηγορηματικού Τυνδάρεω του Didier Sandre.

Κυριακάτικη Δημοκρατία, 4/8/2019

Τελευταία τροποποίηση στιςΚυριακή, 27 Οκτώβριος 2019 13:39
(0 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.