Κριτική | Ριχάρδος Β '


Είναι εφικτή η πλήρης χειραφέτηση ενός μετα-δράματος από το δραματικό λόγο; Ο Γερμανός θεωρητικός του θεάτρου Hans-Thies Lehmann, θεμελιωτής του όρου post-drama εξηγεί ότι παρά την αποσπασματοποίηση του κειμένου, την απομάκρυνση από το κέντρο βάρους του μύθου και της δράσης και τη στροφή στην καταγραφή περισσότερο μιας κατάστασης ή συνθήκης, την τμηματική δομή που διαρρηγνύει μια αισθητική ολότητα παραπέμποντας περισσότερο στη λειτουργία του ονείρου και τη θεώρηση της σωματικότητας του ερμηνευτή ως αυτόνομο εργαλείο πέρα από επίκτητα καταγεγραμμένες σε αυτή πολιτισμικές πληροφορίες, τη συνειρμική διαδικασία στην οποία υποβάλλεται ο θεατής, τη μουσικότητα λέξεων, συμβόλων, σκηνικών σχημάτων, εικόνων και κινήσεων και την ώσμωση του φανταστικού με το πραγματικό, το μετα-δράμα παραμένει, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σε συνάρτηση με το δραματικό κείμενο-οδηγό.

Ειδικά για τα σαιξπηρικά δράματα ως μετα-δράματα, μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση στο πόνημα της Catherine Bouko «Τhéâtre et reception: le spectateur postdramatique» (Éditions P.I.E.-Peter Lang S.a, 2010) για τις εργασίες «Βασιλιάς Ληρ» του Jan Lauwers και «Καταιγίδα ΙΙ» του Lemi Ponifasio, δίνει έμφαση στο σεβασμό του αρχικού κειμένου ως σημείου αναφοράς κατανόησης, ικανού πεδίου ανάπτυξης των παράλληλων τεχνικών αναπαράστασης καθώς και ως μέσου δημιουργίας του μεταδραματικού εκείνου πολυσυστήματος μεταβίβασης των γλωσσικών κωδίκων σε άλλης φύσεως σημειολογικά δεδομένα.

Η παράσταση του «Ριχάρδου Β’» στο θέατρο Ροές (σύλληψη, σκηνοθεσία, σκηνογραφία, κοστούμια Έφης Μπίρμπα) στερεί, εν πρώτοις, το κοινό ενός απαραίτητου περικειμενικού πλαισίου για τη σκηνοθετική τοποθέτηση. Με ένα γενικό τοπίο από στοιχεία εκ των ενόντων, με επαναλαμβανόμενες κινησιολογικές επιλογές αβαθούς συμβολιστικής δυναμικής και καθήλωση των ερμηνευτών σε μια αναποφάσιστη λειτουργία μεταξύ δραματικού ήρωα (δράμα) και σώματος-παρουσίας, δίκην «πρώτης ύλης» (μετα-δράμα), δίπολο δυνητικά θεμιτό ως εφαρμογή αλλά εδώ χρήζον διαφορετικού μείγματος εργαλείων, με «ανάγνωση» του υποβλητικού αποκλειστικά ως σκοτεινού και νεφελώδους και με εμβαλωματική αξιοποίηση του σαιξπηρικού κειμένου, το προσλαμβανόμενο μήνυμα παραμένει, εν τέλει, εξίσου σκοτεινό και νεφελώδες. Οι επί σκηνής Νίκος Καμόντος, Ερμής Μαλκότσης, Άρης Σερβετάλης, Ιωάννα Τουμπακάρη, Αχιλλέας Χαρίσκος καλύπτουν χώρο και χρόνο με επίμονα επαναλαμβανόμενες κινητικές υπερπροσπάθειες και ενίοτε ακατέργαστες εκφορές λόγου, σε μια συνολική απόπειρα διασημειολογικής αποκρυπτογράφησης του υπαρξιακού δράματος κατάκτησης της αυτεπίγνωσης ενός πεπτωκότος ελέω Θεού μεσιανικού συμβόλου, μέχρι σημείου συντριπτικής αποδόμησης της σχέσης του με την ανθρώπινη ιδιότητά του. Με τελική προοπτική την κατάδειξη μιας πορείας ολικού επανακαθορισμού της ύπαρξης, απαλλαγμένης από ρόλους και άσκηση εξουσίας, επιχειρείται η δημιουργία κοινών -αν και ατελέσφορων- συντεταγμένων με το μέσο θεατή που εξωθείται, με τη σειρά του, σε βίαιους αναπροσδιορισμούς μέσα σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο.

 

φωτό: Γιώργος Καπλανίδης

Τελευταία τροποποίηση στιςΚυριακή, 16 Απρίλιος 2017 11:09
(5 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.