Κριτική | Επικίνδυνες σχέσεις


 

Οι «Επικίνδυνες σχέσεις» (1782) του Pierre Choderlos de Laclos (1741-1803) είναι ένα επιστολιμαίο μυθιστόρημα που εκδόθηκε επτά χρόνια πριν τη Γαλλική Επανάσταση και προκάλεσε σάλο με τις ανατριχιαστικές αποκαλύψεις για τον έκλυτο βίο της Γαλλικής Αριστοκρατίας. Σε μια εποχή συμπιεσμένης αντίδρασης από τη βάση της κοινωνικής πυραμίδας που επωμιζόταν τα βάρη χωρίς δικαίωμα λόγου στη διακυβέρνηση και όπου οι πλέον δρώσες παραγωγικές τάξεις στέναζαν κάτω από τις αυθαιρεσίες του Βασιλιά, ο Laclos αποσύρει βίαια το παραπέτασμα αποκαλύπτοντας στους «κοινούς θνητούς» τον εκτραχηλισμό εκείνων που διασκεδάζουν την πλήξη τους επιδιδόμενοι σε ανελέητα παιχνίδια ελέγχου συνειδήσεων και κυριαρχίας. Με αιχμή του δόρατος τα πάθη και τη σεξουαλικότητα, που συνιστούν την αχίλλειο πτέρνα της ανθρώπινης φύσης και το μοχλό χειραγώγησής της, αναδεικνύονται τόσο το στοιχείο της ίντριγκας, ως κεντρικός πυρήνας του έργου, όσο και οι διανοητικοί και ψυχολογικοί μηχανισμοί που συνεργούν για να τη φέρουν εις πέρας, αντανακλώντας ταυτόχρονα την εγγενή ανάγκη για επιβολή και μάλιστα ως νοητή προέκταση των ακραίων ιδεολογιών που παίρνουν σάρκα και οστά στην άσκηση της εξουσίας.

Ο Γιώργος Κιμούλης στην παράσταση του θεάτρου Άλμα δεν καταφεύγει στο πρωτότυπο χωροχρονικό milieu της θεατρικής μεταφοράς του Christopher Hampton που γνωρίσαμε τη δεκαετία του ’80, αλλά σε μια διασκευή που δανείζεται ενδεικτικά την ανατομική πολιτικοκοινωνική παρατήρηση των ανήσυχων εκπροσώπων της πνευματικής ζωής της Αυστρίας, κατά την περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρηςοι οποίοι διέβλεψαν την ταχεία εκκόλαψη του «αυγού του φιδιού» μέσα στα κύτταρα των πλέον στενών κοινωνικών σχέσεων και προτού εκείνο πάρει μορφή πολιτικού καθεστώτος. Συγγραφείς όπως ο Musil, ο Broch, ο Ζweig, o Hörvath, o Bruckner αλλά και ο ζωγράφος Kokoschka έκαναν ακριβώς  ό,τι και ο Laclos στην εποχή του, να ενδιατρίβουν στις κοινωνικές παθογένειες που καθόρισαν στη συνέχεια κεφαλαιώδους σημασίας γεγονότα.

Στην παράσταση η σκηνοθετική γραμμή δεν υποκύπτει τόσο στo οφθαλμολάγνo υφέρπον desiteratum, του έργου αλλά δημιουργεί ένα αδρό νεωτερικό κοντραπούντο ως προς αυτό, εστιάζοντας περισσότερο στη μικροσκοπική ανάλυση, μέχρι τελικής αποδόμησης στο πεδίο του φαιδρού, των προσωπικών ελατηρίωναταιοδοξιών, κατώτερων ενστίκτων, ανερμάτιστων ψυχισμών, τυφλών έξεων) που καταλήγουν, εντούτοις, να κινούν τα νήματα μεγάλων ιστορικών εξελίξεων, εν προκειμένω, την εγκαθίδρυση του χιτλερισμού και με σημείο αναφοράς τα έκτροπα του 1933 στο Βερολίνο.

Σε αυτή τη βάση, αποδεικνύεται, ως ένα βαθμό, λειτουργική η εύκαμπτη και με χιουμοριστικές τεθλασμένες ερμηνεία του Βαλμόν-Γιώργου Κιμούλη, ενώ η Μαρκησία ντε Μερτέιγ της Εβελίνας Παπούλια καταφέρνει, ειδικά στο τέλος, να διεκδικήσει και να εγκολπώσει το στίγμα μιας δραματικής εσωτερικότητας, όπως επίσης και η σκηνικά «γειωμένη» κυρία ντε Τουρβέλ της Άννας-Μαρίας Παπαχαραλάμπους να μην προδώσει τον, επί το πλείστον, ευθυτενή χαρακτήρα της. Στον απόηχο του έχοντος το γενικό πρόσταγμα της ερμηνευτικής συχνότητας η καρατερίστικη έως γκροτέσκ κα ντε Βολάνζ της Μάρας Δαρμουσλή, η Σεσίλ της Νάνσυ Μπούκληε χαρακτηριστικά ιδιωτείας ως εκδοχή επεξήγησης μιας μηχανιστικής σεξουαλικότητας- και ο ιλαρά αδέξιος -ωστόσο, οριακά ο αβρός, ιπποτικός αισθηματίας του πρωτοτύπου- Ντανσενί από τον Λάμπρο ΚτεναβόΑκριβής υποκριτικά η κα ντε Ροζμόντ της Μάρως Κοντού, που καταφέρνει να μεταφέρει εκλογικευμένη την ενδιάθετη ηθική σήψη «τετραγωνίζοντας τον κύκλο» της ανθρώπινης παράνοιας και, σε γενικές γραμμές, ισοκατανεμημένη η συμβολή των υπολοίπων ηθοποιών.

Η σκηνική δημιουργία του Pawel Dobrzycki εκλύει μια λεπτή αίσθηση σαρκασμού, πέρα από την αισθητική πιστότητα αποτύπωσης της εποχής, τα κοστούμια (Σοφία Νικολαΐδη) αναδίδουν χωρίς υπερβολές το στίγμα των καιρών με αναφορά σε ό,τι σηματοδοτεί ο ενδόμυχος κόσμος των προσώπων και διαφωτιστικά τα βίντεο-ντοκουμέντα (Γιώργος Κιμούλης) που τέμνουν τη δράση με τη βαριά σκιά της ιστορικής καταγραφής.

 

Τελευταία τροποποίηση στιςΚυριακή, 16 Απρίλιος 2017 11:10
(3 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

« Κριτική | Mamma Mia ! Κριτική | Το ψέμα »

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.